Hợp chất nhỏ mở ra hy vọng ngăn gan nhiễm mỡ ở trẻ em ngay từ trong bụng mẹ.

Một nghiên cứu mới từ Đại học Oklahoma (Mỹ) vừa công bố ngày 08/02/2026 đã mở ra hướng nhìn hoàn toàn khác về bệnh gan nhiễm mỡ ở trẻ em.

Thay vì chỉ tập trung điều trị khi bệnh đã xuất hiện, các nhà khoa học đang tìm cách ngăn ngừa từ rất sớm thông qua hệ vi sinh đường ruột. Nghiên cứu cho thấy một hợp chất nhỏ do vi khuẩn có lợi trong ruột tạo ra – gọi là indole – có thể đóng vai trò bảo vệ gan và giảm nguy cơ tích tụ mỡ ngay từ giai đoạn đầu đời [1].

Theo nhóm nghiên cứu, những gì người mẹ ăn trong thời gian mang thai và cho con bú không chỉ ảnh hưởng đến cân nặng của em bé mà còn tác động lâu dài đến chuyển hóa của trẻ sau này. Khi chế độ ăn của mẹ chứa quá nhiều chất béo và đường, nguy cơ trẻ mắc bệnh gan nhiễm mỡ liên quan rối loạn chuyển hóa (MASLD) có xu hướng tăng cao hơn [2]. Đây là tình trạng ngày càng phổ biến ở trẻ em hiện nay, đặc biệt là ở nhóm thừa cân hoặc béo phì, và nguy hiểm ở chỗ bệnh thường diễn tiến âm thầm, ít biểu hiện rõ ràng trong giai đoạn đầu nên dễ bị bỏ qua.

Điểm thú vị của nghiên cứu nằm ở hợp chất indole. Chất này được tạo ra khi vi khuẩn đường ruột phân giải một axit amin quen thuộc trong thức ăn là tryptophan. Các nhà khoa học nhận thấy indole có thể giúp cải thiện cách cơ thể xử lý đường huyết, hạn chế tăng cân và điều chỉnh hệ vi sinh theo hướng có lợi cho sức khỏe [2].

Trong thí nghiệm trên chuột mang thai, những con non được tiếp xúc với indole có tỷ lệ gan nhiễm mỡ thấp hơn rõ rệt khi trưởng thành. Không chỉ vậy, khi các nhà nghiên cứu chuyển hệ vi khuẩn ruột từ nhóm chuột được bảo vệ sang nhóm khác,tình trạng tổn thương gan cũng giảm đi, cho thấy mối liên hệ rất chặt giữa đường ruột và lá gan – hay còn gọi là trục ruột – gan.

Những kết quả này góp phần củng cố quan điểm rằng hệ vi sinh đường ruột không chỉ giúp tiêu hóa mà còn tham gia điều hòa chuyển hóa, kiểm soát phản ứng viêm và ảnh hưởng trực tiếp đến nguy cơ bệnh gan [1]. Trên thực tế, một số nghiên cứu trước đó cũng từng đề cập đến vai trò của các chất chuyển hóa do vi khuẩn ruột tạo ra trong quá trình hình thành gan nhiễm mỡ, đặc biệt ở trẻ em – nhóm tuổi mà cơ thể còn đang phát triển mạnh và dễ bị tác động bởi môi trường sống lẫn chế độ ăn.

Tuy nhiên, các chuyên gia cũng nhấn mạnh rằng đây vẫn chủ yếu là kết quả từ nghiên cứu trên động vật, nên chưa thể áp dụng ngay cho con người. Indole vì thế chưa phải là “thuốc phòng bệnh” như nhiều người có thể hiểu lầm, mà mới chỉ là một manh mối quan trọng để các nhà khoa học tiếp tục tìm ra hướng dự phòng sớm thông qua dinh dưỡng, chăm sóc hệ vi sinh và theo dõi sức khỏe ngay từ thai kỳ [1].

Nhìn rộng hơn, nghiên cứu này gợi ý rằng sức khỏe lá gan của trẻ không chỉ phụ thuộc vào việc ăn uống hay vận động sau khi sinh mà còn có thể được “định hình” từ rất sớm, ngay trong bụng mẹ [1][2]. Nếu các phát hiện này tiếp tục được xác nhận ở người trong tương lai, việc chăm sóc chế độ ăn, cân bằng hệ vi sinh và điều chỉnh lối sống từ sớm có thể trở thành chìa khóa giúp giảm bớt gánh nặng của bệnh gan nhiễm mỡ – một vấn đề đang ngày càng gia tăng trên toàn thế giới.

———-

Nguồn tài liệu tham khảo:

1/ University of Oklahoma. (2026, February 8). Scientists found a gut compound that helps protect the liver. ScienceDaily.

2/ Thanh Tùng. (2026, February 9). Cơ chế tự nhiên giúp bảo vệ gan trẻ em từ trong bụng mẹ. VietnamPlus.