Tiểu đường có thể làm tăng nguy cơ mất trí nhớ, nghiên cứu lớn tại Mỹ chỉ ra

Nguy cơ mắc chứng sa sút trí tuệ ở người mắc bệnh tiểu đường

Các nghiên cứu mới đây đã chỉ ra rằng những người mắc bệnh tiểu đường loại 1 có nguy cơ phát triển chứng sa sút trí tuệ cao gấp ba lần so với những người không mắc bệnh tiểu đường. Đối với bệnh tiểu đường loại 2, nguy cơ này cũng cao gấp đôi so với người không mắc bệnh. Tuy nhiên, cần lưu ý rằng nghiên cứu chỉ phát hiện mối liên hệ mà không chứng minh được nguyên nhân trực tiếp, nghĩa là mặc dù có liên quan, nhưng bệnh tiểu đường không nhất thiết gây ra chứng sa sút trí tuệ.

Bệnh tiểu đường và các bệnh lý đi kèm

Bệnh tiểu đường là một nhóm các tình trạng chuyển hóa thường xảy ra do các vấn đề liên quan đến sản xuất hoặc hoạt động của insulin. Do vậy, những người sống chung với bệnh tiểu đường có thể gặp phải các tình trạng bệnh lý đi kèm, hay còn gọi là đa bệnh lý, tức là một cá nhân sống với hai hoặc nhiều tình trạng sức khỏe mãn tính.

Nghiên cứu mới về mối liên hệ giữa tiểu đường và sa sút trí tuệ

Một nghiên cứu lớn công bố trên tạp chí Neurology đã chỉ ra rằng người mắc bệnh tiểu đường loại 2 có nguy cơ bị sa sút trí tuệ, tuy nhiên, nguy cơ này có thể cao hơn đối với những người mắc bệnh tiểu đường loại 1. Điều này cho thấy cần phải tìm hiểu thêm về cơ chế kết nối giữa bệnh tiểu đường và sự suy giảm nhận thức.

Thông tin từ nghiên cứu lớn

Nghiên cứu đã phân tích dữ liệu từ Chương trình Nghiên cứu All of Us, một sáng kiến nghiên cứu quốc gia tại Mỹ nhằm kết nối hồ sơ sức khỏe điện tử với dữ liệu khảo sát để điều tra các kết quả sức khỏe lâu dài. Các nhà nghiên cứu đã xem xét liệu các dạng bệnh tiểu đường khác nhau có liên quan đến sự phát triển của chứng sa sút trí tuệ ở người lớn từ 50 tuổi trở lên hay không.

Thống kê và phát hiện từ nghiên cứu

Trong số 283,772 người tham gia, có 5,442 người mắc bệnh tiểu đường loại 1 và 51,511 người mắc bệnh tiểu đường loại 2. Thời gian theo dõi trung bình là 2.4 năm. Trong thời gian nghiên cứu, có 2,348 người phát triển chứng sa sút trí tuệ, trong đó có 144 người mắc bệnh tiểu đường loại 1 (2.6%) và 942 người mắc bệnh tiểu đường loại 2 (1.8%). Sau khi điều chỉnh cho các yếu tố như tuổi tác, giới tính và trình độ học vấn, các nhà nghiên cứu ước tính rằng người mắc bệnh tiểu đường loại 1 có nguy cơ mắc chứng sa sút trí tuệ cao gấp ba lần so với người không mắc bệnh.

Yếu tố lối sống và nguy cơ sa sút trí tuệ

Ngay cả khi đã điều chỉnh cho các yếu tố lối sống như thói quen hút thuốc và sử dụng rượu, mối liên hệ này vẫn mạnh mẽ. Người mắc bệnh tiểu đường loại 1 vẫn có nguy cơ mắc chứng sa sút trí tuệ gấp đôi so với những người không mắc. Annie Pederson, tác giả nghiên cứu, đã bày tỏ sự ngạc nhiên về mức độ mạnh mẽ của mối liên hệ này.

Đặc điểm của người mắc bệnh tiểu đường loại 1

Bệnh tiểu đường loại 1 ít phổ biến hơn so với loại 2, chỉ chiếm dưới 5% số ca mắc bệnh tiểu đường. Tuy nhiên, nghiên cứu cho thấy rằng bệnh tiểu đường loại 1 có thể đóng vai trò quan trọng trong nguy cơ mắc chứng sa sút trí tuệ. Khoảng 64.5% ca mắc chứng sa sút trí tuệ ở những người mắc bệnh tiểu đường loại 1 có thể được quy cho chính tình trạng này.

Những cơ chế sinh học liên quan

Các con đường sinh học liên kết bệnh tiểu đường với sự suy giảm nhận thức có thể khác nhau giữa hai loại bệnh tiểu đường. Bệnh tiểu đường loại 2 thường liên quan đến sự kháng insulin và các biến chứng chuyển hóa mãn tính có thể gây tổn thương cho các mạch máu trong não hoặc thúc đẩy sự tích tụ protein liên quan đến bệnh Alzheimer. Các nhà nghiên cứu cũng đề xuất rằng tình trạng hạ đường huyết tái phát, viêm, và stress oxy hóa có thể góp phần vào những thay đổi trong não bộ làm tăng nguy cơ sa sút trí tuệ.

Hướng đi trong tương lai cho nghiên cứu

Mặc dù nghiên cứu này có nhiều hạn chế, các nhà nghiên cứu khẳng định rằng kết quả của nó nhấn mạnh tầm quan trọng của việc phân loại loại bệnh tiểu đường khi đánh giá nguy cơ mắc chứng sa sút trí tuệ. Với tuổi thọ ngày càng tăng của những người mắc bệnh tiểu đường loại 1, có thể cần phải thực hiện các cuộc sàng lọc nhận thức thường xuyên hơn cho những đối tượng này. Các chuyên gia khuyến nghị rằng các bác sĩ nên xem sức khỏe nhận thức là một phần trong việc chăm sóc lâu dài cho bệnh nhân mắc bệnh tiểu đường.

Biện pháp phòng ngừa và quản lý sức khỏe

Các biện pháp để giảm thiểu nguy cơ mắc chứng sa sút trí tuệ cho người mắc bệnh tiểu đường bao gồm: kiểm soát mức đường huyết, quản lý huyết áp, duy trì cân nặng hợp lý, ăn uống lành mạnh, duy trì hoạt động thể chất, và giữ kết nối với gia đình và bạn bè. Điều này không chỉ giúp cải thiện sức khỏe tổng thể mà còn có thể làm giảm nguy cơ mắc chứng sa sút trí tuệ.