Y khoa Diễn đàn Y khoa, y tế sức khoẻ, kiến thức lâm sàng, chẩn đoán và điều trị, phác đồ, diễn đàn y khoa, hệ sinh thái y khoa online, mới nhất và đáng tin cậy.
Nghiên cứu mới cho thấy việc trở thành chuyên gia trong một sở thích như quan sát chim có thể giúp duy trì sức khỏe não bộ và làm chậm suy giảm nhận thức theo độ tuổi.
Khả Năng Chuyên Môn Có Thể Giúp Bảo Vệ Sức Khỏe Não
Khi chúng ta già đi, khả năng nhận thức của chúng ta gặp nhiều thay đổi, với tốc độ xử lý thông tin và trí nhớ làm việc dần giảm sút trong suốt quá trình trưởng thành. Tuy nhiên, việc trở thành chuyên gia trong một sở thích hoặc lĩnh vực nào đó có thể giúp làm chậm lại quá trình suy giảm này? Một nghiên cứu mới trên các nhà quan sát chim chuyên nghiệp cho thấy câu trả lời là có. Nghiên cứu cho thấy rằng tại những khu vực não liên quan đến sự chú ý và cảm nhận, cấu trúc của các chuyên gia này vẫn giữ được tính compact hơn so với những người không phải chuyên gia.
Các Sở Thích Có Thể Bảo Tồn Kỹ Năng Nhận Thức
Nghiên cứu đã chỉ ra rằng việc tiếp tục học hỏi trong suốt cuộc đời, đặc biệt là khi về già, có thể giúp giữ cho tâm trí sắc bén và bảo vệ chống lại sự thoái hóa thần kinh. Một nghiên cứu gần đây chỉ ra rằng việc trở thành chuyên gia trong một sở thích yêu cầu sự chú ý, cảm nhận và trí nhớ cũng có thể hiệu quả trong việc bảo tồn các kỹ năng nhận thức.
Nghiên cứu này, được công bố trong Tạp chí Khoa học Thần kinh, phát hiện rằng những chuyên gia trong việc xác định loài chim đã có những thay đổi cấu trúc ở các khu vực não liên quan đến sự chú ý và cảm nhận. Các nhà nghiên cứu cho rằng những thay đổi này có thể giúp làm giảm sự suy giảm nhận thức liên quan đến tuổi tác.
Các Phương Pháp Thực Nghiệm và Kết Quả Đáng Chú Ý
Nghiên cứu đã tuyển dụng 58 người tham gia: 29 là những nhà quan sát chim chuyên nghiệp và 29 là người mới bắt đầu. Độ tuổi của các chuyên gia dao động từ 24 đến 75, trong khi người mới bắt đầu từ 22 đến 79. Cả hai nhóm đều hoàn thành một bài kiểm tra về độ quen thuộc với chim. Độ chính xác trung bình của các chuyên gia đạt 99,67%, trong khi của người mới bắt đầu chỉ đạt 37,32%.
Sau đó, các chuyên gia hoàn thành một bài kiểm tra xác định loài chim để đánh giá kiến thức của họ về các loài chim địa phương. Họ đạt độ chính xác trung bình 72,17%, cho thấy tất cả đều là những chuyên gia có kỹ năng cao trong việc xác định chim. Sau khi hoàn thành giai đoạn tập luyện, tất cả những người tham gia đã trải qua chụp cộng hưởng từ (MRI) để đánh giá cấu trúc não của họ.
Những Phát Hiện Thú Vị Về Cấu Trúc Não
Trong quá trình chụp MRI, người tham gia phải thực hiện một nhiệm vụ ghép đôi, trong đó họ nghiên cứu các hình ảnh chim và sau đó phải xác định cùng một loài trong một bức ảnh mới với 4 lựa chọn. Ở những nhà quan sát chim chuyên nghiệp, một số khu vực não liên quan đến sự chú ý và cảm nhận có độ khuếch tán thấp hơn, cho thấy chúng có tính density cao hơn, một đặc điểm thường liên quan đến não của người trẻ tuổi.
Tuy nhiên, các nhà nghiên cứu cũng cảnh báo rằng nghiên cứu này không thể chứng minh mối quan hệ nguyên nhân giữa những thay đổi não và kinh nghiệm quan sát chim. Dù vậy, một số nghiên cứu trước đó đã chỉ ra rằng các khu vực kiến thức chuyên môn tích lũy trong suốt cuộc đời có thể hỗ trợ chức năng trí nhớ ở người cao tuổi.
Các Khu Vực Não và Lợi Ích Nhận Thức
Chuyên môn thực sự có thể giúp bảo vệ chống lại sự suy giảm nhận thức, theo ý kiến của chuyên gia MacSweeney. Các khu vực não có vẻ khỏe mạnh hơn ở những nhà quan sát chim chuyên nghiệp là những vùng chúng ta sử dụng cho sự chú ý, trí nhớ và nhận diện mẫu. Những khu vực này giúp chúng ta tập trung, giữ thông tin và hiểu những gì chúng ta nhìn thấy, và thường là những khu vực đầu tiên suy yếu khi chúng ta già đi.
Giữ cho những khu vực này có cấu trúc vững mạnh có thể giúp não hoạt động hiệu quả hơn và đối phó tốt hơn với những thay đổi liên quan đến tuổi tác. Mặc dù nghiên cứu không khẳng định rằng chuyên môn ngăn chặn các bệnh như Alzheimer, nhưng khái niệm về “dự trữ nhận thức” — nơi mà việc tham gia vào các hoạt động tinh thần đòi hỏi trong suốt cuộc đời giúp xây dựng khả năng chịu đựng về cấu trúc và chức năng — đã được hỗ trợ trực tiếp từ nghiên cứu này.
Khuyến Nghị và Hướng Nghiên Cứu Tương Lai
Chuyên môn có thể nằm trong bất kỳ lĩnh vực nào sử dụng sự chú ý, cảm nhận và trí nhớ. Có nhiều tài liệu về những thay đổi não liên quan đến các lĩnh vực từ âm nhạc đến cờ vua và các môn thể thao đa dạng. Một số nghiên cứu về tính dẻo não liên quan đến chuyên môn cho thấy các mẫu thay đổi não phản ánh nội dung của lĩnh vực chuyên môn.
Khái niệm về dự trữ nhận thức không có nghĩa là miễn dịch với các quá trình thoái hóa thần kinh, mà có nghĩa là “trì hoãn” hoặc “giảm nhẹ” sự suy giảm chức năng. Những phát hiện này liên quan đến một tài liệu rộng lớn hơn liên kết các hoạt động tinh thần hấp dẫn với việc lão hóa khỏe mạnh, tuy nhiên, các nghiên cứu tương lai nên khám phá cách thức mà các loại chuyên môn khác nhau so sánh và cách mà các yếu tố lối sống tương tác với các huấn luyện cụ thể để ảnh hưởng đến cấu trúc và chức năng não.
Kết luận, nghiên cứu về sự ảnh hưởng của việc trở thành chuyên gia trong một lĩnh vực nào đó, như quan sát chim, đã chỉ ra rằng sự chuyên môn hóa có thể giúp bảo vệ sức khỏe não bộ và làm chậm quá trình suy giảm nhận thức khi về già. Điều này có ý nghĩa quan trọng đối với y tế và sức khỏe tại Việt Nam, nơi mà xã hội đang đối mặt với vấn đề lão hóa dân số ngày càng gia tăng. Việc khuyến khích người dân tham gia vào các hoạt động trí óc, như học tập các kỹ năng mới, tham gia vào các sở thích đòi hỏi sự chú ý và trí nhớ, sẽ không chỉ giúp cải thiện chất lượng cuộc sống mà còn góp phần vào việc giảm bớt gánh nặng cho hệ thống y tế. Chính vì vậy, việc xây dựng các chương trình giáo dục và các hoạt động cộng đồng để thúc đẩy sự tham gia của mọi người vào những sở thích này là rất cần thiết, không chỉ cho sức khỏe cá nhân mà còn cho sức khỏe cộng đồng trong tương lai.
Hỏi đáp về nội dung bài này
Có phải sự chuyên môn trong một sở thích nào đó có thể giúp làm chậm sự suy giảm nhận thức không?
Có, một nghiên cứu cho thấy rằng việc trở thành chuyên gia trong một sở thích, như quan sát chim, có thể giúp bảo tồn các kỹ năng nhận thức và làm chậm sự suy giảm nhận thức theo độ tuổi.
Nghiên cứu này đã chỉ ra điều gì về cấu trúc não của những người quan sát chim chuyên nghiệp?
Nghiên cứu cho thấy các vùng não liên quan đến sự chú ý và nhận thức ở những người quan sát chim chuyên nghiệp có cấu trúc compact hơn, tức là có mật độ mô cao hơn, so với những người không chuyên, điều này thường liên quan đến não của người trẻ.
Điều gì là nguyên nhân khiến những người có chuyên môn có khả năng nhận thức tốt hơn?
Những người có chuyên môn trong các lĩnh vực cần sự chú ý, nhận thức và trí nhớ có thể phát triển các thay đổi cấu trúc não giúp bảo tồn kỹ năng nhận thức, nhờ vào việc tích lũy kiến thức chuyên môn trong suốt cuộc đời.
Có phải chuyên môn chỉ có lợi cho một số lĩnh vực nhất định không?
Không, sự chuyên môn có thể đến từ bất kỳ lĩnh vực nào sử dụng sự chú ý, nhận thức và trí nhớ, như âm nhạc, cờ hoặc thể thao, và không có nghiên cứu nào cho thấy một sở thích cụ thể vượt trội hơn những sở thích khác.
Liệu việc tham gia vào các hoạt động tinh thần có thể giúp ngăn ngừa bệnh Alzheimer không?
Nghiên cứu không khẳng định rằng sự chuyên môn ngăn ngừa các bệnh như Alzheimer, nhưng nó hỗ trợ khái niệm “dự trữ nhận thức”, cho thấy rằng tham gia vào các hoạt động tinh thần đòi hỏi có thể tăng cường sức mạnh cấu trúc và chức năng của não, từ đó giúp làm chậm sự suy giảm chức năng.
Nguồn thông tin được tham khảo từ trang web: medicalnewstoday, Could becoming an expert delay cognitive decline?
Nội dung được biên tập, sáng tạo thêm bởi: Ban biên tập Y khoa
Vui lòng không reup bài khi chưa được cho phép!
