Đối với sinh viên Y, bản ghi điện tâm đồ (ECG) thường trông như một mớ dây loằng ngoằng đầy “ám ảnh”. Tuy nhiên, nếu tiếp cận theo một quy trình logic, bạn có thể nhận diện 80% các ca cấp cứu tim mạch chỉ trong 60 giây.
1. Nhịp & tần số
Trước khi nhìn vào các chi tiết, hãy trả lời: “Tim có đập đều và nhanh không?”
- Nhịp Xoang : Có sóng P đi trước mỗi phức bộ QRS; Sóng P dương ở DII và âm ở aVR.
- Tần số:
- Cách nhanh: Đếm số ô lớn giữa 2 đỉnh R (RR). Tần số = 300 / n (ô lớn).
- Cách chính xác: Tần số = 1500 / n (ô nhỏ).
- Nhịp không đều: Đếm số phức bộ QRS trong 6 giây (30 ô lớn) rồi nhân với 10.
2. TRỤC ĐIỆN TIM (AXIS)
Sử dụng quy tắc “Hai ngón tay cái” (Nhìn DI và aVF):
| DI | aVF | Trục | Gợi ý lâm sàng |
| Dương (+) | Dương (+) | Trục trung gian | Bình thường |
| Dương (+) | Âm (-) | Trục trái | Phì đại thất trái, Block phân nhánh trái trước |
| Âm (-) | Dương (+) | Trục phải | Phì đại thất phải, Thuyên tắc phổi, COPD |
| Âm (-) | Âm (-) | Trục vô định | Hiếm gặp, suy tim nặng |
3. Các khoảng thời gian “Vàng”
Đừng quên mang theo thước đo hoặc thuộc lòng các con số này:
- Khoảng PR (Dẫn truyền nhĩ – thất): Bình thường 0.12 – 0.20s (3-5 ô nhỏ).
- Dài hơn: Block AV độ I.
- Ngắn hơn: Hội chứng Wolff-Parkinson-White (WPW).
- Phức bộ QRS (Khử cực thất): Bình thường < 0.12s (3 ô nhỏ).
- Rộng hơn: Block nhánh (Bundle Branch Block) hoặc nhịp thất.
- Khoảng QTc (Bao gồm khử cực và tái cực): Tính theo công thức Bazett:
- Nguy hiểm: QTc > 450ms (nam) hoặc > 470ms (nữ) –> Nguy cơ xoắn đỉnh.
4. Phì đại các buồng tim
Tập trung vào tiêu chuẩn Sokolow-Lyon cho thất trái: 
Nếu thỏa mãn điều kiện trên –> Phì đại thất trái (LVH).
5. Thiếu máu & nhồi máu
Đây là phần quan trọng nhất để cứu mạng bệnh nhân. Hãy nhìn vào đoạn ST:
- ST chênh lên (STEMI): Gợi ý nhồi máu cơ tim cấp. Cần xác định vùng:
- V1-V4: Thành trước (Động mạch LAD).
- DII, DIII, aVF: Thành dưới (Động mạch RCA).
- DI, aVL, V5-V6: Thành bên (Động mạch LCx).
- ST chênh xuống/T âm: Gợi ý thiếu máu cơ tim hoặc nhồi máu cơ tim không ST chênh lên (NSTEMI).
6. Rối loạn điện giải
- Tăng Kali máu: Sóng T cao, nhọn, đối xứng (T “hình lều”). QRS giãn rộng nếu Kali rất cao.
- Hạ Kali máu: Sóng T dẹt, xuất hiện sóng U.
💡 MẸO CHO SINH VIÊN (PRO-TIPS)
- Luôn so sánh với ECG cũ: Một thay đổi mới luôn giá trị hơn một bất thường đã tồn tại từ lâu.
- Khám bệnh nhân, đừng khám tờ giấy: ECG chỉ là cận lâm sàng. Một bệnh nhân đau ngực dữ dội có ECG bình thường vẫn phải được xử trí như một ca cấp cứu.
- Checklist nhanh: “Nhịp – Trục – Tần số – P – PR – QRS – ST – T”.
“ECG là một ngôn ngữ. Hãy luyện tập đọc nó hàng ngày, bạn sẽ thấy nó đang kể chuyện về trái tim bệnh nhân.”
Y khoa Diễn đàn Y khoa, y tế sức khoẻ, kiến thức lâm sàng, chẩn đoán và điều trị, phác đồ, diễn đàn y khoa, hệ sinh thái y khoa online, mới nhất và đáng tin cậy.
