Từ 2026: Dùng Sổ sức khỏe điện tử VNeID thay sổ giấy – Bước tiến “sống còn” của ngành Y tế

Một kỷ nguyên “khám bệnh không giấy tờ” chính thức mở ra từ đầu năm 2026. Quyết định của Bộ Y tế về việc dùng Sổ sức khỏe điện tử trên VNeID thay thế sổ giấy không chỉ là một thủ tục hành chính, mà dưới góc độ chuyên môn, đây là chìa khóa vàng để nâng cao “An toàn người bệnh” và tối ưu hóa phác đồ điều trị.

Trước đây, cuốn sổ khám bệnh bằng giấy (sổ y bạ) thường chỉ đóng vai trò ghi chép rời rạc. Việc chính thức công nhận Sổ sức khỏe điện tử tích hợp trên VNeID [1] đánh dấu bước chuyển mình từ quản lý sự vụ sang quản lý sức khỏe toàn diện và liên tục.

1. Giá trị pháp lý: “Khai tử” sổ giấy, chuẩn hóa dữ liệu

Theo Quyết định số 133/QĐ-BYT, từ đầu năm 2026, Sổ sức khỏe điện tử trên VNeID có giá trị pháp lý thay thế hoàn toàn sổ giấy trong các thủ tục khám chữa bệnh BHYT [4]. Điều này tạo hành lang pháp lý để các bệnh viện chấp nhận kết quả chẩn đoán, xét nghiệm chéo của nhau, miễn là dữ liệu đã được đẩy lên hệ thống quốc gia.

2. Góc nhìn chuyên môn: Tại sao Sổ điện tử ưu việt hơn Sổ giấy?

Đây là phần cốt lõi tạo nên sự khác biệt. Sổ giấy có thể bị mất, rách hoặc chữ viết khó đọc, nhưng nguy hiểm hơn là nó tạo ra các “khoảng trống thông tin” trong y khoa. Sổ sức khỏe điện tử giải quyết 3 bài toán lâm sàng hóc búa sau:

2.1. Đảm bảo tính liên tục của “Lịch sử bệnh sử” (Medical History)

Trong y khoa, chẩn đoán chính xác phụ thuộc 70% vào việc khai thác bệnh sử. Sổ giấy thường chỉ lưu được vài lần khám gần nhất. Ngược lại, Sổ sức khỏe điện tử lưu trữ dữ liệu dọc (longitudinal data).

• Ví dụ: Một bệnh nhân đái tháo đường cần theo dõi chỉ số HbA1c liên tục trong 5 năm để đánh giá biến chứng. Sổ điện tử sẽ cung cấp biểu đồ biến thiên của chỉ số này, giúp bác sĩ điều chỉnh liều Insulin chính xác hơn thay vì chỉ dựa vào một chỉ số đường huyết tại thời điểm khám [2].

2.2. Ngăn chặn nguy cơ “Tương tác thuốc” (Drug Interactions)

Bệnh nhân, đặc biệt là người cao tuổi, thường khám nhiều chuyên khoa (Tim mạch, Cơ xương khớp, Hô hấp…). Nếu dùng sổ giấy riêng lẻ, bác sĩ chuyên khoa sau có thể không biết thuốc bác sĩ trước đã kê.

• Rủi ro: Việc kê đơn chồng chéo hoặc tương tác thuốc (ví dụ: dùng thuốc kháng viêm NSAID cùng thuốc chống đông máu) có thể gây xuất huyết tiêu hóa.
• Giải pháp VNeID: Khi dữ liệu đơn thuốc được liên thông, hệ thống cảnh báo hoặc bác sĩ có thể nhìn thấy toàn bộ các thuốc bệnh nhân đang dùng, từ đó tránh được các phản ứng có hại của thuốc (ADR) [3].

2.3. Tận dụng “Giờ vàng” trong cấp cứu

Trong các tình huống cấp cứu (tai nạn, đột quỵ, hôn mê), bệnh nhân không thể tự khai báo. Trước đây, bác sĩ cấp cứu phải “mò mẫm” tìm nguyên nhân.

Với VNeID, chỉ cần quét mã, bác sĩ có thể truy xuất ngay lập tức các thông tin sinh tồn: Nhóm máu, tiền sử dị ứng (đặc biệt là sốc phản vệ), bệnh nền (như Hen suyễn, Tim mạch). Những thông tin này mang tính chất quyết định sự sống còn trong những phút đầu tiên [5].

3. Lợi ích về Cận lâm sàng: Giảm thiểu “xâm lấn” không cần thiết

Một vấn đề nhức nhối của y tế là lạm dụng xét nghiệm. Bệnh nhân vừa chụp X-quang phổi ở bệnh viện A, sang bệnh viện B lại phải chụp lại vì “không mang phim” hoặc “sổ không ghi rõ”.

Việc liên thông dữ liệu chẩn đoán hình ảnh và xét nghiệm trên Sổ sức khỏe điện tử giúp:

• Bác sĩ tham khảo được kết quả cận lâm sàng trước đó.
• Bệnh nhân hạn chế việc phải tiếp xúc tia X nhiều lần hoặc lấy máu xét nghiệm lại khi kết quả cũ vẫn còn giá trị sử dụng [3].

4. Hướng dẫn người dân: Chủ động quản lý “Hồ sơ sức khỏe”

Để các tiện ích y khoa này phát huy tác dụng, người dân cần thay đổi tư duy từ “thụ động” sang “chủ động”:

• Cài đặt và định danh mức 2 trên ứng dụng VNeID.
• Tích hợp thẻ BHYT và kiểm tra mục “Hồ sơ sức khỏe”.
• Khi đi khám, chủ động yêu cầu cơ sở y tế cập nhật dữ liệu khám vào hệ thống nếu thấy thiếu sót [2].

5. Kết luận

Việc thay thế sổ giấy bằng Sổ sức khỏe điện tử trên VNeID từ năm 2026 không chỉ là bước tiến của công nghệ mà là sự nâng cấp của cả hệ thống chuyên môn y tế. Nó chuyển đổi mô hình điều trị từ “dựa trên trí nhớ của bệnh nhân” sang “dựa trên dữ liệu y khoa chính xác”. Đây là nền tảng để mỗi người dân Việt Nam được chăm sóc sức khỏe an toàn hơn, khoa học hơn và hiệu quả hơn.

Danh sách tài liệu tham khảo (APA)

Kính mời quý vị và các bạn xem bản tin tại: