Tại sao các chuyên gia đang theo dõi sát sao?

Đại dịch Nipah: Tình hình và Nguy cơ

Gần đây, Ấn Độ đã báo cáo hai ca nhiễm virus Nipah mới tại khu vực Tây Bengal. Một trong số các bệnh nhân hiện đang có dấu hiệu hồi phục, trong khi bệnh nhân còn lại đang được chăm sóc tích cực. Virus Nipah, một loại virus zoonotic thường gây tử vong, có tỷ lệ tử vong từ 40% đến 75%, điều này khiến cho ngay cả khi chỉ có một số ít ca mắc cũng tạo ra lo ngại lớn trong cộng đồng.

William Schaffner, giáo sư chuyên ngành bệnh truyền nhiễm tại Đại học Vanderbilt, cho biết: “Nếu bạn bị nhiễm virus Nipah, tình hình rất nghiêm trọng. Nó có thể gây ra viêm não với tỷ lệ tử vong cao, và ngay cả khi bạn hồi phục, bạn có thể gặp phải các tình trạng khuyết tật lâu dài.”

Nguồn gốc và Đường lây truyền của Virus Nipah

Virus Nipah chủ yếu được mang bởi những con dơi ăn trái thuộc họ Pteropodidae, còn được gọi là “dơi bay”. Chúng có mặt ở nhiều vùng thuộc châu Á và Úc nhưng không gây bệnh cho chính chúng. Ngoài ra, lợn và ngựa cũng có thể mang virus này và dễ mắc bệnh. Virus có thể lây truyền qua việc tiêu thụ các sản phẩm từ trái cây hoặc nước trái cây chưa qua xử lý bị ô nhiễm bởi dơi nhiễm bệnh. Virus Nipah cũng có thể lây từ người sang người qua tiếp xúc gần gũi.

Đánh giá mức độ rủi ro

Tổ chức Y tế Thế giới (WHO) hiện đánh giá rằng rủi ro do virus Nipah gây ra ở mức trung bình ở cấp độ quốc gia và thấp ở cấp độ khu vực cũng như toàn cầu, vì chưa có trường hợp nào được xác nhận lây lan ra ngoài Ấn Độ. Theo Prem Prekash, nhà nghiên cứu tại Meharry Medical College, các đợt bùng phát virus Nipah có tính mùa vụ, thường đạt đỉnh từ tháng 12 đến tháng 5. Trong thời gian này, dơi thường gặp khó khăn về thực phẩm, dẫn đến việc chúng tìm đến các vườn cây do con người trồng.

Lịch sử và Tình hình Bùng phát Trước Đây

Đợt bùng phát lớn nhất của virus Nipah diễn ra ở làng Kampung Sungai Nipah của Malaysia vào năm 1998, khi khoảng 300 nông dân chăn nuôi lợn bị nhiễm bệnh và hơn 100 người trong số đó đã tử vong. Vào thời điểm đó, nguyên nhân lây truyền chưa được xác định rõ ràng và nhiều nông dân đã cho lợn ăn trái cây bị ô nhiễm. Để ngăn chặn sự lây lan, hàng triệu con lợn đã bị tiêu hủy.

Biện pháp Phòng ngừa và Điều trị

Hiện tại, không có vắc xin được phê duyệt cho virus Nipah. Các biện pháp phòng ngừa hiệu quả bao gồm rửa tay thường xuyên, tránh tiếp xúc với dơi, lợn hoặc người nhiễm bệnh, và không ăn nước mía chưa qua xử lý. Các cơ quan chức năng cũng đã thực hiện các biện pháp như lưới cây cọ để ngăn chặn dơi tiếp cận khi nhựa cây đang chảy.

Về điều trị, phương pháp duy nhất hiện tại là chăm sóc hỗ trợ tích cực, bao gồm cung cấp oxy, thông khí cơ học và quản lý tình trạng sưng não. Việc chẩn đoán sớm sẽ giúp nâng cao hiệu quả của việc chăm sóc hỗ trợ, giảm thiểu tử vong và các biến chứng.

Kết luận về Nguy cơ Toàn cầu

Mặc dù virus Nipah đã được xác định là mối đe dọa tiềm tàng cho các đại dịch trong tương lai, WHO cho rằng nguy cơ lây lan quốc gia hoặc toàn cầu hiện tại là thấp. Các ca nhiễm virus Nipah không thường xuất hiện một cách không triệu chứng như COVID-19. Schaffner cho rằng những sự kiện này sẽ là những trường hợp hiếm hoi, và các biện pháp truy vết, xét nghiệm và cách ly đã giúp kiềm chế đợt bùng phát gần đây ở Ấn Độ.