RỐI LOẠN HOOCMON Ở NỮ GIỚI NGUY HIỂM RA SAO?- HỘI CHỨNG BUỒNG TRỨNG ĐA NANG (PCOS)

Hội chứng buồng trứng đa nang (PCOS) là một rối loạn hormone phổ biến ở phụ nữ trong độ tuổi sinh sản. Đây không chỉ là bệnh lý liên quan đến buồng trứng mà còn ảnh hưởng đến toàn bộ hệ nội tiết, chuyển hóa và khả năng sinh sản của người phụ nữ. Vì các triệu chứng thường không quá rõ ràng ở giai đoạn đầu, nhiều người chỉ phát hiện mình mắc PCOS khi gặp tình trạng kinh nguyệt rối loạn kéo dài hoặc khó có thai.

PCOS xảy ra khi cơ thể mất cân bằng hormone, đặc biệt là tăng hormone nam (androgen) và tình trạng kháng insulin. Khi insulin trong máu tăng cao, buồng trứng sẽ bị kích thích sản xuất nhiều androgen hơn bình thường, làm rối loạn quá trình rụng trứng. Trứng không phát triển hoàn chỉnh, dẫn đến việc hình thành nhiều nang nhỏ trong buồng trứng, tạo nên hình ảnh đa nang trên siêu âm. Đồng thời, sự mất cân bằng giữa các hormone sinh sản khiến chu kỳ kinh nguyệt trở nên thất thường.

Người mắc PCOS có thể gặp nhiều biểu hiện khác nhau. Dấu hiệu phổ biến nhất là kinh nguyệt không đều, kinh thưa hoặc thậm chí vô kinh trong thời gian dài. Do tăng androgen, nhiều phụ nữ gặp tình trạng mụn nhiều, da dầu, rậm lông ở mặt và cơ thể, hoặc rụng tóc theo kiểu nam giới. Ngoài ra, PCOS cũng thường đi kèm tăng cân, béo vùng bụng và khó giảm cân do rối loạn chuyển hóa. Tuy nhiên, cần lưu ý rằng không phải ai mắc PCOS cũng béo- phụ nữ có vóc dáng gầy vẫn có thể gặp hội chứng này.

Không chỉ ảnh hưởng đến thẩm mỹ và chu kỳ kinh nguyệt, PCOS còn là một trong những nguyên nhân hàng đầu gây hiếm muộn và vô sinh ở nữ giới. Khi rụng trứng bị rối loạn hoặc không xảy ra, khả năng thụ thai tự nhiên sẽ giảm đáng kể. Về lâu dài, nếu không được kiểm soát, PCOS có thể làm tăng nguy cơ mắc đái tháo đường type 2, bệnh tim mạch, rối loạn chuyển hóa và ung thư nội mạc tử cung, đặc biệt ở những người vô kinh kéo dài.

Việc chẩn đoán PCOS thường dựa trên tiêu chuẩn Rotterdam, trong đó người bệnh được xác định mắc hội chứng này khi có ít nhất hai trong ba yếu tố: rối loạn rụng trứng, tăng hormone androgen (qua biểu hiện lâm sàng hoặc xét nghiệm) và hình ảnh buồng trứng đa nang trên siêu âm. Bác sĩ cũng sẽ thực hiện thêm các xét nghiệm để loại trừ những bệnh lý nội tiết khác và đánh giá nguy cơ chuyển hóa.

Mặc dù PCOS không thể chữa khỏi hoàn toàn, bệnh có thể được kiểm soát hiệu quả nếu phát hiện sớm và điều trị đúng cách. Thay đổi lối sống là nền tảng quan trọng nhất, bao gồm ăn uống lành mạnh, tăng cường vận động và kiểm soát cân nặng. Chỉ cần giảm từ 5–10% trọng lượng cơ thể, nhiều phụ nữ đã có thể cải thiện chu kỳ kinh nguyệt và khả năng rụng trứng. Tùy theo mục tiêu cá nhân, bác sĩ có thể kê thuốc điều hòa kinh nguyệt, giảm androgen, cải thiện kháng insulin hoặc hỗ trợ kích thích rụng trứng đối với những người mong muốn mang thai.

Tóm lại, hội chứng buồng trứng đa nang là một rối loạn phổ biến nhưng thường bị bỏ qua do triệu chứng không quá rõ ràng. Việc nhận biết sớm các dấu hiệu như kinh nguyệt không đều, mụn kéo dài, rậm lông, tăng cân khó kiểm soát hoặc khó có con sẽ giúp người bệnh chủ động thăm khám và điều trị kịp thời, từ đó bảo vệ sức khỏe sinh sản và chất lượng cuộc sống lâu dài.

—————-

Nguồn tài liệu tham khảo:

Bộ Y tế. (2020). Hướng dẫn chẩn đoán và điều trị hội chứng buồng trứng đa nang (PCOS). Hà Nội: Nhà xuất bản Y học.

Bệnh viện Từ Dũ. (2022). Hội chứng buồng trứng đa nang (PCOS).

Fauser, B. C. J. M., Tarlatzis, B. C., Rebar, R. W., Legro, R. S., Balen, A. H., Lobo, R., Carmina, E., Chang, J., Yildiz, B. O., Laven, J. S. E., & Boivin, J. (2012). Consensus on women’s health aspects of polycystic ovary syndrome. Human Reproduction, 27(1), 14–24.