DẤU GODET- NHẬN BIẾT TÌNH TRẠNG PHÙ TRONG CƠ THỂ

Trong đời sống hằng ngày, nhiều người có thể gặp tình trạng sưng chân, sưng tay hoặc mặt, nhưng không phải ai cũng hiểu rõ nguyên nhân. Trong y khoa, để đánh giá tình trạng này, bác sĩ thường sử dụng một dấu hiệu đơn giản nhưng rất hữu ích, gọi là dấu Godet.

Dấu Godet là hiện tượng da bị lõm xuống khi ấn vào vùng bị sưng, và vết lõm này tồn tại trong một thời gian ngắn trước khi da trở lại bình thường. Đây là dấu hiệu cho thấy dịch đang tích tụ trong mô mềm, hay nói cách khác, cơ thể đang giữ nước quá mức. Tình trạng phù và dấu Godet thường sẽ xuất hiện khi có sự mất cân bằng trong cơ chế điều hòa dịch của cơ thể, khi dịch tích tụ nhiều trong mô.

Cách kiểm tra dấu Godet khá đơn giản và có thể thực hiện trong thăm khám cơ bản. Người khám dùng ngón tay ấn vào vùng nghi bị phù, thường là cẳng chân hoặc cổ chân, giữ trong khoảng 5–10 giây, sau đó thả ra và quan sát. Nếu da bị lõm và hồi lại chậm, dấu Godet được xem là dương tính, cho thấy phù do ứ nước. Mức độ lõm càng sâu và hồi càng lâu thì tình trạng phù càng nặng.

Dấu này thường gặp trong nhiều bệnh lý gây ứ dịch trong cơ thể, đặc biệt là các bệnh liên quan đến tim, thận, gan và tình trạng dinh dưỡng. Trong suy tim, tim bơm máu kém hiệu quả làm máu ứ lại ở hệ tĩnh mạch, gây phù hai chân. Trong hội chứng thận hư, cơ thể mất nhiều protein qua nước tiểu, làm giảm áp lực keo trong máu, khiến dịch thoát ra mô kẽ và gây phù mềm lan tỏa, đặc biệt rõ ở mặt và mí mắt. Và với suy thận, chức năng đào thải nước và muối bị suy giảm, dẫn đến ứ nước toàn thân và phù tiến triển.

Còn ở xơ gan, gan giảm tổng hợp albumin, làm giảm khả năng giữ dịch trong lòng mạch, đồng thời tăng áp lực tĩnh mạch cửa, gây phù chi dưới và cổ trướng. Trong trường hợp suy dinh dưỡng nặng làm thiếu protein kéo dài cũng làm giảm áp lực keo huyết tương, dẫn đến phù mềm, dễ lõm. Bên cạnh đó, còn có hiện tượng phù sinh lý trong thai kỳ xuất hiện do tăng thể tích tuần hoàn, chèn ép tĩnh mạch vùng chậu và thay đổi nội tiết, thường gây phù nhẹ ở chân và có thể xuất hiện dấu Godet.

Ngoài các bệnh lý, một số loại thuốc cũng có thể gây phù: Corticosteroid có thể làm cơ thể giữ muối và nước, trong khi thuốc chống viêm không steroid (NSAIDs) làm giảm thải natri qua thận, dẫn đến tăng thể tích dịch và gây phù ngoại biên. Một số thuốc hạ huyết áp, thuốc nội tiết hoặc thuốc tránh thai cũng có thể góp phần gây phù.

Tuy nhiên, không phải trường hợp phù nào cũng có dấu Godet. Trong những tình trạng như phù bạch huyết hoặc phù do suy giáp, mô trở nên cứng và dày, nên khi ấn vào không tạo vết lõm rõ ràng. Vì vậy, dấu Godet không chỉ giúp nhận biết có phù, mà còn hỗ trợ phân biệt nguyên nhân gây phù.

Tóm lại, dấu Godet là một dấu hiệu đơn giản nhưng có giá trị cao trong y khoa. Chỉ với một thao tác nhỏ, bác sĩ có thể đánh giá tình trạng giữ nước của cơ thể, từ đó định hướng nguyên nhân và cách xử trí phù hợp.

Ghi nhớ: Ấn lõm – hồi chậm là Godet dương tính.
Một dấu hiệu nhỏ, nhưng có thể cảnh báo vấn đề sức khỏe lớn.

——-

Nguồn tài liệu tham khảo:

Đại học Y Dược TP.HCM. Giáo trình Khám bệnh học. NXB Y học.

Khoa Y – Trường Đại học Nguyễn Tất Thành. Triệu chứng học Nội khoa.

Oxford Handbook of Clinical Medicine. Phần Edema.

Đại học Y Dược Huế. Giáo trình Nội khoa. NXB Y học.