[Sinh lý] Tiêu hóa ở miệng và thực quản (p1)

1. Nhai

Người ta nhai bằng răng: Răng cửa để cắt, răng hàm để nghiền. Các cơ hàm khi cùng làm việc sẽ làm cho hai hàm răng khít lại (cắn răng). Hầu hết các cơ nhai đều do nhánh của dây V chi phối. Trung tâm nhai nằm ở thân não. Phản xạ nhai diễn ra như sau: Thức ép vào miệng gây ức chế các cơ nhai làm hàm dưới trễ xuống và làm căng các cơ hàm, các cơ hàm lại, hàm dưới nâng lên làm hai hàm răng khít lại đồng thời ép viên thức vào miệng, các cơ nhai lại bị ức chế…, cứ như thế động tác nhai được lặp đi lặp lại.

Nhai rất quan trọng đối với sự tiêu hoá của thức vì các tiêu hoá chỉ trên bề mặt của các phần tử thức . Sự nghiền thức thành những phần tử nhỏ rồi trộn lẫn với nước bọt vừa làm tăng diện tích của thức với tiêu hoá vừa làm cho thức được vận chuyển dễ dàng mà không làm ống tiêu hoá. Riêng đối với rau quả, nhai còn quan trọng ở chỗ nó phá vỡ màng bọc cellulose để những phần dinh dưỡng ở bên trong có thể được tiêu hoá và . Những người không có răng thường không thể được thức khô.

2. Nuốt

Nuốt là một động tác nửa tuỳ ý, nửa tự động có cơ chế phức tạp, được chia làm ba giai đoạn:

– Giai đoạn nuốt có ý thức: Viên thức được đặt trên lưỡi, lưỡi cử động lên trên và ra sau để đẩy thức vào họng. Bắt đầu từ đây, nuốt trở thành phản xạ tự động.

– Giai đoạn họng không có ý thức: Viên thức kích thích vùng nhận cảm nuốt ở quanh vòm họng, đặc biệt trên các cột hạnh . Xung động truyền về trung tâm nuốt ở hành não theo các sợi cảm giác của dây tam thoa, dây IX. Từ trung tâm, xung động theo các dây V, IX, X và XII đến họng và gây các cơ của họng theo trình tự sau:

+ Họng mềm bị kéo lên trên để đóng lỗ sau, ngăn sự trào ngược thức vào khoang .

+ Các nếp gấp của vòm họng ở hai bên được kéo vào giữa tạo thành một rãnh dọc để thức qua đó vào họng sau. Rãnh này không cho những thức hoặc vật có kích thước lớn đi qua.

+ Các dây thanh âm nằm sát cạnh nhau, bị kéo lên trên và ra trước bởi các cơ cổ. Động tác này cùng với sự có mặt của các dây chằng làm cho nắp bị đưa ra sau che kín thanh môn, ngăn không cho thức ăn đi vào quản.

Advertisement

+ bị kéo lên trên cũng làm mở rộng khe , cơ thắt họng, giãn ra, đồng thời toàn bộ cơ thành họng lại đẩy thức ăn từ họng vào .

Toàn bộ giai đoạn này kéo dài từ 1 đến 2 giây.

– Giai đoạn : Chức năng chủ yếu của là đưa thức ăn từ họng vào dạ dày nhờ các sóng nhu động. Thời gian thức ăn di chuyển trong khoảng 8 đến 10 giây. Nếu người ta ăn ở tư thế đứng thì thức ăn sẽ được chuyển nhanh hơn (chỉ mất khoảng 5 đến 8 giây) do của trọng lực kéo thức ăn xuống.

Các sóng nhu động của được bởi dây số IX, dây X và đám rối Auerbach ở .

Khi sóng nhu động của đến gần dạ dày, cơ thắt dạ dày – giãn ra, đồng thời với sự giãn của phần trên dạ dày, sóng nhu động ở phía sau viên thức ăn đẩy nó vào dạ dày. Bình thường cơ thắt dạ dày – ở trạng thái trương lực để ngăn cản sự trào ngược của thức ăn acid từ dạ dày lên

Nguồn: Cày bừa – Sinh Lý & Box kiến thức

Advertisement

Giới thiệu Haunguyen

Avatar

Like page Y lâm sàng để cập nhật những thông tin và bài viết mới nhất!

Check Also

[Sinh lý] Tóm tắt các tế bào máu

Nguồn: Cày bừa Giải Phẫu Sinh Lý – Nơi cày quốc y học Advertisement   …