Trong bối cảnh y học chính xác, sự hợp tác dược phẩm giữa Việt Nam và Liên Bang Nga đã đưa các liệu pháp ức chế điểm kiểm soát miễn dịch (Immune Checkpoint Inhibitors) vào thực tiễn lâm sàng tại Bệnh viện K. Trọng tâm là hoạt chất Progolimab, một kháng thể đơn dòng kháng PD-1, mở ra cơ hội điều trị cho nhóm bệnh nhân ung thư tiến triển [1].

I. Cơ chế phân tử và đặc tính dược động học của Progolimab
Progolimab là kháng thể IgG1 đơn dòng tái tổ hợp hoàn toàn từ người, nhắm mục tiêu vào thụ thể PD-1 trên tế bào T. Điểm đặc biệt của phân tử này là sự thay đổi trình tự acid amin tại vùng Fc (L234A, L235A) nhằm triệt tiêu chức năng hiệu ứng độc tế bào phụ thuộc bổ thể hoặc phụ thuộc kháng thể [2]. Cơ chế này giúp giảm thiểu việc phá hủy các tế bào T có lợi, đồng thời duy trì khả năng ngăn chặn sự liên kết giữa PD-1 và phối tử PD-L1/PD-L2 trên bề mặt tế bào u [1]. Các thông số dược động học cho thấy thuốc có thời gian bán thải dài, cho phép duy trì nồng độ điều trị ổn định với chu kỳ dùng thuốc cách mỗi 2 hoặc 3 tuần.
II. Hiệu quả lâm sàng qua các thử nghiệm pha III và dữ liệu thực tế
Các kết quả từ nghiên cứu MIRACULUM (thử nghiệm đa trung tâm, nhãn mở) đã xác nhận hiệu quả của Progolimab trên bệnh nhân hắc tố ác tính (Melanoma) không thể phẫu thuật hoặc đã di căn [2]. Tỷ lệ đáp ứng khách quan (ORR) đạt mức có ý nghĩa thống kê với p < 0.05. Tại Bệnh viện K, các dữ liệu bước đầu khi áp dụng thuốc trên nhóm ung thư phổi không tế bào nhỏ (NSCLC) và ung thư biểu mô tế bào thận cho thấy tỷ lệ kiểm soát bệnh (DCR) tương đương với các thuốc kháng PD-1 tiêu chuẩn khác trong khi vẫn duy trì khoảng tin cậy CI 95% ổn định [3].
III. Quản lý biến cố bất lợi liên quan đến miễn dịch (irAEs)
Dù liệu pháp miễn dịch từ Nga được thiết kế để tối ưu hóa độ an toàn, dược sĩ lâm sàng vẫn cần giám sát chặt chẽ các phản ứng bất lợi qua các chỉ số sinh hóa.
- Độc tính trên gan và nội tiết: Cần theo dõi ALT/AST và nồng độ TSH định kỳ mỗi chu kỳ tiêm.
- Quản lý tương tác: Việc sử dụng Corticosteroids liều hệ thống (tương đương Prednisone >= 10mg/ngày) trước khi bắt đầu liệu pháp đã được chứng minh là làm giảm hiệu quả của các thuốc kháng PD-1 do ức chế sự kích hoạt tế bào T ban đầu [1].
- Xử trí ADR: Các biến cố độ 3 hoặc độ 4 theo CTCAE yêu cầu ngừng thuốc vĩnh viễn và can thiệp bằng liệu pháp ức chế miễn dịch liều cao [3].
IV. Giá trị thực hành lâm sàng và triển vọng y tế
Việc triển khai thuốc ung thư của Nga tại Bệnh viện K giúp tối ưu hóa nguồn lực kinh tế y tế. Với khả năng dung nạp tốt và chi phí điều trị dự kiến thấp hơn các liệu pháp miễn dịch từ khu vực Âu Mỹ, đây là lựa chọn chiến lược trong phác đồ đa mô thức. Thông điệp thực hành then chốt là cần phối hợp chặt chẽ giữa bác sĩ ung thư và dược sĩ lâm sàng để nhận diện sớm các irAEs, đảm bảo bệnh nhân nhận được lợi ích tối đa từ liệu pháp kháng PD-1 [1],[3].
Danh mục tham khảo
- Ministry of Health of the Russian Federation. (2023). Clinical guidelines for the treatment of malignant neoplasms: Immunotherapy protocols.
- Tjulandin, S., et al. (2022). Progolimab in effector-function-silent IgG1 backbone in patients with advanced melanoma: MIRACULUM trial results. Journal of Clinical Oncology.
- Bệnh viện K Trung ương. (2024). Hướng dẫn chẩn đoán và điều trị các bệnh ung thư thường gặp. Nhà xuất bản Y học.
Y khoa Diễn đàn Y khoa, y tế sức khoẻ, kiến thức lâm sàng, chẩn đoán và điều trị, phác đồ, diễn đàn y khoa, hệ sinh thái y khoa online, mới nhất và đáng tin cậy.
