Tổng hợp: DS Phạm Xuân Thức
I. TỔNG QUAN THỊ TRƯỜNG & ĐỘNG LỰC TĂNG TRƯỞNG

Việt Nam đang chuyển mình từ một quốc gia nhập khẩu dược phẩm thành trung tâm sản xuất thuốc Generic chất lượng cao của khu vực. Tăng trưởng này không chỉ là sự mở rộng về quy mô mà còn là sự nâng cấp về tiêu chuẩn chất lượng.
-
Động lực kép: Sự kết hợp giữa tốc độ già hóa dân số nhanh và độ bao phủ Bảo hiểm Y tế (BHYT) tiệm cận 95% dân số là “bàn đạp” chính cho nhu cầu thuốc Generic [2].
-
Chuyển dịch chất lượng: Các nhà máy nội địa đang chạy đua nâng cấp lên tiêu chuẩn EU-GMP và PIC/S để giành lợi thế trong phân khúc đấu thầu nhóm 1 và nhóm 2 tại bệnh viện [1].
📌 ĐIỂM NHẤN NỔI BẬT: Việt Nam được dự báo có tốc độ tăng trưởng kép (CAGR) cao nhất khu vực Đông Nam Á trong phân khúc thuốc Generic giai đoạn đến năm 2026.
II. CHÍNH SÁCH VĨ MÔ: “XƯƠNG SỐNG” CỦA SỰ PHÁT TRIỂN
Chính phủ đóng vai trò kiến tạo thông qua các rào cản kỹ thuật và ưu đãi kinh tế để bảo hộ và thúc đẩy sản xuất nội địa.
-
Ưu tiên kênh ETC (Bệnh viện): Chiến lược quốc gia nhấn mạnh việc thay thế thuốc ngoại nhập bằng thuốc nội có tương đương sinh học, giúp giảm gánh nặng ngân sách y tế [1].
-
Cải cách thủ tục: Việc rút ngắn thời gian cấp giấy đăng ký lưu hành thuốc (SĐK) giúp các doanh nghiệp tận dụng tối đa thời điểm vàng khi các biệt dược gốc hết hạn bảo hộ bản quyền (Patent Cliff) [2].
III. SỰ TRỖI DẬY CỦA DÒNG VỐN FDI VÀ KÊNH BÁN LẺ HIỆN ĐẠI
Cấu trúc thị trường đang thay đổi sâu sắc nhờ sự tham gia của các thực thể quốc tế và các chuỗi bán lẻ chuyên nghiệp.
-
Làn sóng M&A: Các tập đoàn dược phẩm lớn từ Châu Âu và Nhật Bản đang tích cực thâu tóm cổ phần tại các công ty dược hàng đầu Việt Nam để tận dụng hạ tầng sản xuất tại chỗ [2].
-
Chuyên nghiệp hóa kênh OTC: Sự bùng nổ của các chuỗi nhà thuốc hiện đại giúp thuốc Generic tiếp cận người dân với giá cả minh bạch và chất lượng được kiểm soát chặt chẽ hơn so với mô hình nhà thuốc truyền thống [1].
IV. THÁCH THỨC CHIẾN LƯỢC VÀ ĐỊNH HƯỚNG TƯƠNG LAI
Để hiện thực hóa mục tiêu dẫn đầu, ngành dược cần giải quyết các “nút thắt” cổ chai về công nghệ và nguyên liệu.
-
Tự chủ nguồn nguyên liệu: Hiện tại, Việt Nam vẫn phụ thuộc khoảng 80-90% vào nguyên liệu hoạt chất (API) nhập khẩu. Đây là điểm yếu cần khắc phục để đảm bảo an ninh dược phẩm [2].
-
Tập trung vào Generic khó (Complex Generics): Xu hướng tương lai không còn nằm ở các thuốc đơn giản mà chuyển dịch sang thuốc phóng thích biến đổi, thuốc hít, và đặc biệt là thuốc sinh học tương tự (Biosimilars) [1].
V. TỔNG KẾT & NHẬN ĐỊNH CHUYÊN GIA
| Chỉ số dự báo | Trạng thái | Tác động |
| Thị phần thuốc Generic | Tăng mạnh | Thay thế dần biệt dược gốc trong danh mục BHYT |
| Tiêu chuẩn sản xuất | Nâng cấp EU-GMP | Mở rộng cánh cửa xuất khẩu sang các thị trường khó tính |
| Đầu tư FDI | Tiếp tục bùng nổ | Chuyển giao công nghệ bào chế hiện đại cho Việt Nam |
DANH MỤC TÀI LIỆU THAM KHẢO
-
Vietnam.vn. (2024). Viet Nam to lead Southeast Asian generic drug market growth. Ho Chi Minh City, Vietnam.
-
Ken Research. (n.d.). Vietnam generic pharmaceuticals market outlook to 2026 – Driven by rising chronic diseases and government initiatives to promote affordable healthcare. Gurugram, India.
Y khoa Diễn đàn Y khoa, y tế sức khoẻ, kiến thức lâm sàng, chẩn đoán và điều trị, phác đồ, diễn đàn y khoa, hệ sinh thái y khoa online, mới nhất và đáng tin cậy.
