Một nghiên cứu mới cho thấy mức lipoprotein(a) cao có thể làm tăng nguy cơ bệnh tim mạch ở phụ nữ khỏe mạnh trong 30 năm, khuyến nghị cần kiểm tra định kỳ.
Nguy cơ bệnh tim mạch do cholesterol cao ở phụ nữ
Các nghiên cứu gần đây cho thấy mức lipoprotein trong máu cao có liên quan chặt chẽ đến nguy cơ gia tăng bệnh tim mạch (CVD) ở phụ nữ. Đặc biệt, một loại lipoprotein được gọi là lipoprotein(a) có thể gia tăng nguy cơ mắc bệnh tim ngay cả ở những người phụ nữ khỏe mạnh. Các biện pháp để kiểm soát một số loại lipoprotein có thể thực hiện thông qua chế độ ăn uống và lối sống, nhưng lipoprotein(a) chủ yếu chịu ảnh hưởng của gen di truyền.
Tầm quan trọng của việc phát hiện sớm lipoprotein(a)
Nghiên cứu từ Bệnh viện Brigham và Phụ nữ ở Boston cho thấy rằng, mức lipoprotein(a) cao có thể làm tăng nguy cơ mắc CVD trong vòng 30 năm tới. Điều này nhấn mạnh tầm quan trọng của việc thực hiện xét nghiệm định kỳ để phát hiện những người có mức lipoprotein(a) cao, từ đó có thể thực hiện các biện pháp phòng ngừa kịp thời.
Tình hình bệnh tim mạch toàn cầu
Theo Tổ chức Y tế Thế giới, trong năm 2022, có tới 32% tổng số ca tử vong và 38% ca tử vong sớm trên toàn cầu liên quan đến bệnh tim mạch. Cholesterol tổng cộng trong máu, đặc biệt là cholesterol LDL (‘cholesterol xấu’), làm tăng nguy cơ mắc CVD, trong khi cholesterol HDL (‘cholesterol tốt’) giúp giảm nguy cơ này. Việc quản lý các loại cholesterol này có thể thực hiện thông qua chế độ ăn uống lành mạnh, tăng cường hoạt động thể chất, không hút thuốc và sử dụng thuốc nếu cần thiết.
Chỉ số lipoprotein(a) và nguy cơ bệnh tim
Nghiên cứu đã phân tích dữ liệu từ Nghiên cứu Sức khỏe Phụ nữ, nơi hơn 39.000 phụ nữ được theo dõi. Các nhà nghiên cứu đã đo mức lipoprotein(a) trong mẫu máu ban đầu và phân loại phụ nữ theo các mức độ khác nhau. Kết quả cho thấy, mức lipoprotein(a) trên 30 mg/dL làm tăng nguy cơ mắc các sự kiện tim mạch lớn và bệnh tim mạch vành. Đặc biệt, những người có lipoprotein(a) cao trên 120 mg/dL có nguy cơ đột quỵ và tử vong do bệnh tim mạch tăng cao hơn.
Các yếu tố di truyền và lối sống trong việc kiểm soát CVD
Mặc dù mức lipoprotein(a) chủ yếu do yếu tố di truyền quyết định, nhưng các nhà nghiên cứu vẫn khuyến nghị rằng người dân nên thực hiện lối sống lành mạnh để giảm thiểu nguy cơ mắc CVD tổng thể. Điều này bao gồm việc duy trì cholesterol LDL ở mức thấp, kiểm soát huyết áp, tiểu đường và tránh thuốc lá. Các loại thuốc giảm lipoprotein(a) đang được thử nghiệm nhưng chưa được phê duyệt cho sử dụng lâm sàng.
Khuyến nghị về việc kiểm tra định kỳ
Các chuyên gia đề xuất rằng những người khỏe mạnh nên được kiểm tra mức lipoprotein(a) từ khi còn trẻ để có thể thực hiện các biện pháp phòng ngừa sớm. Việc kiểm tra này đặc biệt quan trọng đối với những người có tiền sử gia đình mắc bệnh tim mạch. Hơn một phần tư dân số toàn cầu có thể bị ảnh hưởng bởi mức lipoprotein cao.
Thay đổi lối sống và biện pháp phòng ngừa
Người bệnh nên duy trì chế độ ăn uống lành mạnh và thường xuyên tập thể dục để cải thiện sức khỏe tim mạch, ngay cả khi có mức lipoprotein(a) cao. Điều này giúp giảm thiểu nguy cơ mắc bệnh tim mạch mặc dù mức lipoprotein có thể không thay đổi nhiều. Việc kiểm soát các yếu tố nguy cơ truyền thống cũng rất quan trọng trong việc giảm nguy cơ CVD.
Kết luận
Bài viết này mang lại những thông tin quan trọng về mối liên hệ giữa mức lipoprotein(a) cao và nguy cơ mắc bệnh tim mạch, đặc biệt ở phụ nữ. Tại Việt Nam, nơi mà bệnh tim mạch đang trở thành một trong những nguyên nhân hàng đầu gây tử vong, việc nhận thức và phát hiện sớm các yếu tố nguy cơ như lipoprotein(a) là cực kỳ cần thiết.
Việc khuyến khích thực hiện các xét nghiệm định kỳ để kiểm tra mức lipoprotein(a) sẽ giúp phát hiện sớm những người có nguy cơ cao và từ đó có thể đưa ra các biện pháp phòng ngừa hiệu quả hơn. Điều này không chỉ góp phần giảm thiểu tỉ lệ mắc bệnh tim mạch mà còn nâng cao chất lượng cuộc sống cho người dân. Thêm vào đó, việc giáo dục cộng đồng về lối sống lành mạnh, chế độ ăn uống hợp lý và tăng cường hoạt động thể chất sẽ giúp giảm thiểu nguy cơ bệnh tật và cải thiện sức khỏe tổng thể.
Với những phát hiện mới từ nghiên cứu này, chúng ta cần có những hành động cụ thể để bảo vệ sức khỏe tim mạch của cộng đồng, góp phần xây dựng một xã hội khỏe mạnh hơn cho tương lai.
Hỏi đáp về nội dung bài này
1. Cholesterol cao có ảnh hưởng như thế nào đến nguy cơ bệnh tim mạch ở phụ nữ?
Các nghiên cứu cho thấy nồng độ lipoprotein trong huyết tương cao có liên quan chặt chẽ đến nguy cơ bệnh tim mạch (CVD). Một nghiên cứu mới phát hiện rằng mức lipoprotein(a) cao làm tăng nguy cơ CVD trong vòng 30 năm, ngay cả ở những phụ nữ khỏe mạnh.
2. Có những loại lipoprotein nào và cách nào để giảm chúng?
Có một số loại lipoprotein trong huyết plasma, trong đó một số loại có thể giảm thông qua chế độ ăn uống và tập thể dục, nhưng lipoprotein(a) chủ yếu bị ảnh hưởng bởi di truyền. Chính vì vậy, việc thay đổi lối sống không có nhiều ảnh hưởng đến nồng độ lipoprotein(a).
3. Tại sao việc kiểm tra nồng độ lipoprotein(a) lại quan trọng?
Các nhà nghiên cứu khuyến nghị nên thực hiện kiểm tra định kỳ để phát hiện nồng độ lipoprotein(a) cao, từ đó có thể áp dụng các biện pháp phòng ngừa cần thiết cho những người có nguy cơ cao mắc bệnh tim mạch.
4. Những yếu tố nào khác có thể làm tăng nguy cơ mắc bệnh tim mạch?
Các yếu tố như nồng độ cholesterol LDL cao, huyết áp cao, tiểu đường, béo phì và hút thuốc lá cũng là những yếu tố nguy cơ quan trọng. Việc duy trì một lối sống lành mạnh có thể giúp giảm thiểu những rủi ro này.
5. Có phương pháp nào để điều trị nồng độ lipoprotein(a) cao không?
Mặc dù nồng độ lipoprotein(a) chủ yếu được xác định bởi di truyền, các nhà nghiên cứu hiện đang thử nghiệm một số loại thuốc làm giảm nồng độ lipoprotein(a) để phòng ngừa CVD, nhưng chưa có loại thuốc nào được phê duyệt cho mục đích này. Tuy nhiên, điều quan trọng là giảm nguy cơ CVD tổng thể thông qua lối sống lành mạnh và điều trị các yếu tố nguy cơ truyền thống khác.
Nguồn thông tin được tham khảo từ trang web: medicalnewstoday, High cholesterol linked to increased 30-year risk
Nội dung được biên tập, sáng tạo thêm bởi: Ban biên tập Y khoa
Vui lòng không reup bài khi chưa được cho phép!
Y khoa Diễn đàn Y khoa, y tế sức khoẻ, kiến thức lâm sàng, chẩn đoán và điều trị, phác đồ, diễn đàn y khoa, hệ sinh thái y khoa online, mới nhất và đáng tin cậy.
