Y khoa Diễn đàn Y khoa, y tế sức khoẻ, kiến thức lâm sàng, chẩn đoán và điều trị, phác đồ, diễn đàn y khoa, hệ sinh thái y khoa online, mới nhất và đáng tin cậy.
Các thuốc giảm cân GLP-1 có thể gây nguy cơ viêm tụy cấp tính, nhưng nguy cơ này vẫn thấp. Người dùng cần hiểu rõ và nhận biết triệu chứng để phòng ngừa.
Thuốc tiêm giảm cân và nguy cơ viêm tụy cấp tính
Thuốc tiêm giảm cân chứa các chất ức chế thụ thể GLP-1, được sử dụng để điều trị bệnh tiểu đường type 2 và béo phì như Wegovy, Ozempic và Mounjaro, đang ngày càng trở nên phổ biến. Vào tháng 12 năm 2025, Cục Quản lý Thực phẩm và Dược phẩm Hoa Kỳ (FDA) đã phê duyệt dạng viên uống của Wegovy để hỗ trợ giảm cân. Mặc dù đây là một bước tiến lớn cho nhiều người, nhưng thuốc tiêm này cũng đi kèm với một số tác dụng phụ nghiêm trọng, trong đó có viêm tụy cấp tính.
Viêm tụy cấp tính là tình trạng viêm của tuyến tụy, thể hiện qua các triệu chứng như đau bụng đột ngột, buồn nôn và sưng. Thông tin từ nhà sản xuất thuốc cho biết viêm tụy là một tác dụng phụ “không phổ biến”, chỉ xảy ra ở khoảng một trong 100 bệnh nhân. Dữ liệu cho thấy có khoảng 1,6 triệu người lớn tại Anh, xứ Wales và Scotland đã sử dụng thuốc GLP-1 để giảm cân trong khoảng thời gian từ 2024 đến 2025.
Các báo cáo về viêm tụy và phản ứng của cơ quan chức năng
Tại Vương quốc Anh, từ năm 2007 đến tháng 10 năm 2025, đã có 1.296 báo cáo về viêm tụy liên quan đến thuốc ức chế thụ thể GLP-1, trong đó có 19 trường hợp tử vong. Theo các chuyên gia y tế, mặc dù có sự gia tăng báo cáo về viêm tụy, nhưng điều này không nên khiến người dùng hoảng sợ. Họ nhấn mạnh rằng người dân cần được thông báo về nguy cơ này và nhận biết các dấu hiệu của viêm tụy.
Bác sĩ Hector Perez, một chuyên gia phẫu thuật giảm cân, nhận định rằng việc cập nhật hướng dẫn của cơ quan chức năng là một biện pháp quản lý rủi ro có trách nhiệm. Ông cho biết các thuốc ức chế thụ thể GLP-1 có tín hiệu liên quan đến tuyến tụy trong giám sát sau khi phát hành và các báo cáo trường hợp. Mặc dù hiếm gặp, nhưng tình trạng này cần được theo dõi chặt chẽ.
Nguy cơ viêm tụy và các yếu tố liên quan
Theo bác sĩ Mir Ali, nguy cơ viêm tụy liên quan đến thuốc ức chế thụ thể GLP-1 đã được ghi nhận, nhưng tần suất xảy ra vẫn rất thấp, từ 0,27% đến 2,2%. Sự gia tăng số ca được báo cáo có thể là do việc sử dụng rộng rãi các loại thuốc này. Bác sĩ David Cutler cũng trấn an người dùng rằng viêm tụy là một nguy cơ đã được công nhận, nhưng không phổ biến.
Tuy nhiên, bác sĩ Cutler lưu ý rằng một số yếu tố có thể làm tăng nguy cơ viêm tụy, đặc biệt là ở những bệnh nhân mắc bệnh tiểu đường và béo phì. Những người này thường có các yếu tố nguy cơ như sỏi mật, triglyceride cao, tiêu thụ rượu nhiều hoặc có tiền sử viêm tụy. Những yếu tố này cần được xem xét khi đánh giá lợi ích và rủi ro của việc sử dụng thuốc GLP-1.
Nhận biết triệu chứng viêm tụy
Bác sĩ Ali đã mô tả các triệu chứng của viêm tụy mà người dùng thuốc cần chú ý. Triệu chứng phổ biến nhất là đau dữ dội và liên tục ở vùng bụng trên giữa, có thể lan ra lưng, kèm theo buồn nôn và nôn mửa. Khi tình trạng viêm trở nên nghiêm trọng hơn, bệnh nhân có thể trải qua sốt và ớn lạnh. Nếu bệnh nhân gặp phải những triệu chứng này, họ nên tìm kiếm sự chăm sóc y tế ngay lập tức.
Bác sĩ Perez cũng nhấn mạnh rằng viêm tụy liên quan đến thuốc GLP-1 có thể không luôn xuất hiện với các triệu chứng điển hình. Một số bệnh nhân có thể chỉ cảm thấy khó chịu mơ hồ, đầy hơi hoặc cảm giác no sớm mà không đáp ứng với thuốc chống nôn. Điều này có thể dẫn đến chẩn đoán muộn, khi mà họ đã trải qua nhiều cơn đau.
Chăm sóc và thông tin cho người dùng thuốc
Bác sĩ Ali khuyên rằng bệnh nhân nên được cung cấp đầy đủ thông tin về các tác dụng phụ tiềm ẩn trước khi bắt đầu điều trị. Mặc dù các tác dụng phụ thường gặp nhất là các vấn đề tiêu hóa như buồn nôn, nôn mửa và tiêu chảy, nhưng các biến chứng nghiêm trọng như viêm tụy thì ít xảy ra hơn. Để giảm thiểu rủi ro, bác sĩ thường bắt đầu với liều thấp và tăng dần, một lời khuyên vẫn áp dụng cho cả việc điều trị bệnh tiểu đường và giảm cân.
Bác sĩ Cutler đã chỉ ra rằng các phản ứng bất lợi phổ biến nhất liên quan đến thuốc GLP-1 bao gồm buồn nôn, nôn mửa, tiêu chảy, đau bụng và trào ngược dạ dày thực quản. Các phản ứng ít phổ biến hơn liên quan đến thuốc này là nguy cơ ung thư tuyến giáp tủy, phản ứng dị ứng nghiêm trọng và viêm tụy. Như với bất kỳ loại thuốc nào khác, các bác sĩ và bệnh nhân cần cân nhắc giữa lợi ích và rủi ro khi sử dụng thuốc.
Kết luận
Bài viết này đã nêu rõ những thông tin quan trọng liên quan đến các thuốc tiêm giảm cân và điều trị tiểu đường loại 2, đặc biệt là nhóm thuốc ức chế thụ thể GLP-1, như Wegovy và Ozempic. Mặc dù những thuốc này đã mang lại nhiều lợi ích cho người bệnh, nhưng cũng cần lưu ý đến những tác dụng phụ hiếm gặp, trong đó có viêm tụy cấp. Điều này đặc biệt quan trọng trong bối cảnh Việt Nam, nơi mà ngày càng nhiều người mắc bệnh tiểu đường và thừa cân, cần có sự hiểu biết đầy đủ về các lựa chọn điều trị.
Việc nâng cao nhận thức về các triệu chứng của viêm tụy và cách quản lý rủi ro là điều cần thiết để bảo vệ sức khỏe cộng đồng. Chính quyền và các cơ sở y tế nên cung cấp thông tin và hướng dẫn cụ thể về việc sử dụng thuốc, cũng như theo dõi sát sao sức khỏe của bệnh nhân khi sử dụng các loại thuốc này. Kết hợp giữa thông tin y tế đầy đủ và sự thận trọng trong điều trị sẽ giúp người dân Việt Nam có thể tận dụng hiệu quả những tiến bộ trong y học mà không phải lo lắng về các rủi ro tiềm ẩn, từ đó nâng cao chất lượng cuộc sống và sức khỏe cộng đồng.
Hỏi đáp về nội dung bài này
Các loại thuốc GLP-1 là gì và có tác dụng gì?
Các thuốc GLP-1 receptor agonists, như Wegovy, Ozempic và Mounjaro, được sử dụng để điều trị tiểu đường loại 2 và béo phì. Chúng giúp giảm cân bằng cách làm giảm cảm giác thèm ăn và tăng cường cảm giác no.
Có nguy cơ nào liên quan đến việc sử dụng thuốc giảm cân GLP-1 không?
Mặc dù hiếm, thuốc GLP-1 đã được liên kết với một số tác dụng phụ nghiêm trọng, bao gồm viêm tụy cấp tính, hay còn gọi là viêm tụy. Tình trạng này có thể gây ra cơn đau bụng đột ngột, buồn nôn và sưng tấy.
Làm thế nào để nhận biết triệu chứng của viêm tụy cấp tính?
Triệu chứng thường gặp của viêm tụy cấp tính bao gồm đau dữ dội ở vùng bụng trên giữa, có thể lan ra phía sau. Người bệnh cũng có thể cảm thấy buồn nôn và nôn mửa. Nếu có triệu chứng này, cần tìm kiếm sự chăm sóc y tế ngay lập tức.
Các yếu tố nào có thể làm tăng nguy cơ viêm tụy khi sử dụng thuốc GLP-1?
Các yếu tố như bệnh tiểu đường, béo phì, có sỏi mật, triglycerides cao, hoặc tiền sử viêm tụy có thể làm tăng nguy cơ phát triển viêm tụy khi sử dụng thuốc GLP-1. Cần xem xét các yếu tố này khi đánh giá lợi ích và rủi ro của việc sử dụng thuốc.
Cách nào để giảm thiểu rủi ro khi sử dụng thuốc GLP-1?
Để giảm thiểu rủi ro, bác sĩ thường bắt đầu điều trị với liều thấp và tăng dần. Bệnh nhân nên được thông báo đầy đủ về các tác dụng phụ tiềm ẩn trước khi bắt đầu sử dụng thuốc để có thể theo dõi và nhận biết sớm các triệu chứng bất thường.
Nguồn thông tin được tham khảo từ trang web: medicalnewstoday, How high is the risk?
Nội dung được biên tập, sáng tạo thêm bởi: Ban biên tập Y khoa
Vui lòng không reup bài khi chưa được cho phép!
