Y khoa Diễn đàn Y khoa, y tế sức khoẻ, kiến thức lâm sàng, chẩn đoán và điều trị, phác đồ, diễn đàn y khoa, hệ sinh thái y khoa online, mới nhất và đáng tin cậy.
Co giật do sốt là một rối loạn co giật phổ biến nhất ở trẻ em, ảnh hưởng từ 2% đến 5% trẻ có độ tuổi từ 6 tháng đến 60 tháng.
1. Cách nhận biết sốt co giật ở trẻ em
Co giật do sốt (Febrile seizure) là các cơn co giật liên quan đến sốt ở trẻ từ 6 tháng đến 60 tháng, không có bằng chứng của nhiễm trùng thần kinh trung ương, không có bằng chứng của rối loạn chuyển hóa cấp tính. Tình trạng này được phân làm hai thể là co giật do sốt đơn thuần và co giật do sốt phức tạp.
| Sốt co giật đơn thuần | Sốt co giật dạng phức tạp | |
| Thân nhiệt | Thường sốt cao (trên 39°C) | Thường sốt khoảng 38°C |
| Kiểu co giật | Co giật toàn thể | Co giật cục bộ hoặc toàn thể |
| Thời gian | Ngắn (dưới 15 phút) | Thường kéo dài (trên 15 phút) |
| Số lần co giật (trong 24 giờ) | Chỉ xuất hiện 1 cơn duy nhất | Từ 2 cơn trở lên (nhiều hơn 1 cơn) |
| Thần kinh & Phát triển | Bình thường | Có thể có tiền sử bệnh lý thần kinh hoặc chậm phát triển tinh thần |
| Tỷ lệ chuyển sang động kinh | Rất thấp | Cao (lên tới 20 – 30%) |
2.Cách xử trí sốt co giật ở trẻ em
2.1. Xử trí tại nhà
Việc NÊN làm:
– Tư thế: Đặt trẻ nằm nghiêng sang bên phải để đờm nhớt dễ chảy ra ngoài, tránh ngạt tắc đường thở.
– Hạ sốt bằng thuốc: Nếu trẻ đang sốt cao, cởi bỏ quần áo và đặt thuốc hạ sốt Paracetamol vào hậu môn với liều 10 – 15 mg/kg mỗi 6 giờ. Lưu ý: Không dùng đồng thời cả thuốc uống và thuốc đặt hậu môn; tuyệt đối không dùng Aspirine.
– Lau mát: Dùng khăn bông mềm nhúng nước ấm, vắt bớt nước rồi lau liên tục khắp người trẻ (nhất là vùng nách, bẹn, trán) cho đến khi trẻ hết giật.
– Di chuyển: Nhanh chóng đưa trẻ đến cơ sở y tế gần nhất.
Việc KHÔNG NÊN làm:
– Không ghì chặt, ôm hay bế để tìm cách ngăn cản cử động co giật của trẻ.
– Không nhét vật cứng vào miệng trẻ (trẻ rất ít khi cắn vào lưỡi; việc nhét vật cứng dễ làm gãy răng, sứt lợi và tổn thương niêm mạc miệng).
– Không vắt chanh hay nhỏ, bơm bất kỳ thứ gì vào miệng trẻ khi đang giật vì rất dễ gây tắc nghẽn đường thở.
– Không quấn kín, không ủ ấm trẻ.
– Không lau người cho trẻ bằng nước đá hoặc bằng rượu.
2.2. Xử trí tại cơ sở y tế
– Cắt cơn giật: Dùng Diazepam (tiêm tĩnh mạch chậm liều 0,25 mg/kg khi có đủ phương tiện hỗ trợ hô hấp, hoặc dùng đường hậu môn liều 0,5 mg/kg, hoặc dùng Gacdenal liều 10 mg/kg/24 giờ.
– Điều trị sốt: Dùng Paracetamol liều 10 – 15 mg/kg/lần (uống hoặc truyền tĩnh mạch), nhắc lại sau 5 – 6 giờ nếu còn sốt, không dùng quá 60 mg/kg/24 giờ.
– Điều trị nguyên nhân: Điều trị bệnh nhiễm khuẩn kèm theo nếu có.
– Chăm sóc và theo dõi: Cho trẻ nằm yên tĩnh, tránh kích thích, nới rộng quần áo. Theo dõi sát thân nhiệt, bù nước bằng đường uống (tốt nhất là ORS, nước hoa quả, sữa, tăng cường bú mẹ…).
Tài liệu tham khảo
1. Bài giảng nhi khoa tập 2, Nhà xuất bản Y học, Hà Nội – 2020. Chẩn đoán và điều trị co giật do sốt.
2. Giáo trình nhi khoa tập 1, Nhà xuất bản Đại học Huế, Huế – 2022. Chẩn đoán và xử trí co giật do sốt ở trẻ em.
3. Phác đồ điều trị nhi khoa 2020 tập 1, Nhà xuất bản Y học. Co giật.
Tác giả: Thập Linh
Hiệu đính: Phạm Văn Hoà, Phạm Xuân Thức
