ĐAU MỎI CỔ VAI GÁY – ĐỪNG CHỦ QUAN VỚI TÍN HIỆU TỪ CỘT SỐNG

Tác giả: Phạm Văn Hòa

Bạn có đang cảm thấy vùng cổ cứng nhắc sau một ngày làm việc? Hay những cơn đau âm ỉ lan dần xuống bả vai và cánh tay? Đó không chỉ là sự mệt mỏi nhất thời, mà có thể là tiếng cầu cứu của hệ thống cơ xương khớp.

Đau cổ vai gáy là gì?

Đau cổ vai gáy (Cervical Syndrome) là tình trạng rối loạn cơ – xương khớp phổ biến, đặc trưng bởi sự đau đớn, co cứng vùng cơ cổ, vai và vùng lưng trên. Cơn đau có thể xảy ra đột ngột (cấp tính) hoặc kéo dài dai dẳng (mãn tính), gây ảnh hưởng nghiêm trọng đến chất lượng cuộc sống và hiệu suất công việc.

Tại sao bạn lại bị đau?

Có 3 nhóm nguyên nhân chính mà chúng ta cần lưu ý:

• Nhóm cơ học (Phổ biến nhất): * Sai tư thế: Ngồi gù lưng, cúi đầu dùng điện thoại quá lâu (Text-neck), gối đầu quá cao khi ngủ.
  • Hoạt động quá sức: Bưng bê vật nặng, tập thể thao sai kỹ thuật.
  • Nhiễm lạnh: Ngồi dưới điều hòa quá lạnh hoặc tắm đêm làm mạch máu co lại, gây thiếu máu nuôi cơ.
• Nhóm bệnh lý cột sống:
  • Thoái hóa đốt sống cổ.
  • Thoát vị đĩa đệm cột sống cổ.
  • Hẹp ống sống hoặc gai cột sống.
• Nhóm khác: Căng thẳng (stress) kéo dài, thiếu hụt vi chất (Canxi, Magie, Vitamin nhóm B).

Các dấu hiệu điển hình, bao gồm:

• Đau và co cứng: Đau tập trung vùng sau gáy, lan sang hai bên bả vai. Cảm giác rõ rệt nhất vào buổi sáng khi vừa ngủ dậy.
• Hạn chế vận động: Khó khăn khi quay đầu, cúi hoặc ngửa cổ.
• Triệu chứng lan tỏa: Nếu có chèn ép dây thần kinh, cơn đau có thể lan xuống cánh tay, gây tê bì ngón tay, yếu cơ.
• Kèm theo hoa mắt, chóng mặt: Do máu lưu thông lên não kém (thiếu năng tuần hoàn não).

Hướng điều trị và biện pháp phòng ngừa

Tùy vào mức độ bệnh, bác sĩ sẽ chỉ định các phương pháp sau:

✅ Điều trị không dùng thuốc (Giai đoạn nhẹ)

• Nghỉ ngơi: Tránh các tư thế gây đau, hạn chế cúi đầu.
• Chườm ấm: Giúp giãn cơ và tăng cường lưu thông máu.
• Vật lý trị liệu: Siêu âm trị liệu, nhiệt trị liệu, hoặc các bài tập kéo giãn cơ cổ chuyên sâu.

✅ Điều trị nội khoa (Dùng thuốc)

• Lưu ý: Chỉ sử dụng theo chỉ định của bác sĩ chuyên khoa.
• Thuốc giảm đau: Paracetamol hoặc NSAIDs (giảm đau kháng viêm).
• Thuốc giãn cơ: Giúp giảm tình trạng co thắt cơ vùng gáy.
• Vitamin nhóm B (B1, B6, B12): Hỗ trợ phục hồi dây thần kinh bị tổn thương.

✅ Điều trị ngoại khoa (Phẫu thuật)

Chỉ áp dụng khi các phương pháp bảo tồn không hiệu quả và có dấu hiệu chèn ép tủy sống, rễ thần kinh nghiêm trọng (gây yếu liệt chi).

💡 Lời khuyên từ Bác sĩ:

Để phòng ngừa, hãy áp dụng quy tắc “20-20-20”: Sau 20 phút làm việc, hãy đứng dậy nhìn xa 20 feet (6m) và vận động nhẹ nhàng vùng cổ trong 20 giây.
Đừng để cơn đau trở thành rào cản của bạn! Nếu tình trạng đau kéo dài trên 1 tuần hoặc có dấu hiệu tê yếu tay, hãy đến gặp bác sĩ chuyên khoa để được thăm khám kịp thời.

📌 Nguồn tài liệu tham khảo:

–  Bộ Y tế Việt Nam (2014), Hướng dẫn chẩn đoán và điều trị các bệnh về cơ xương khớp (Ban hành kèm theo Quyết định số 708/QĐ-BYT), Nhà xuất bản Y học.

– Bệnh viện Bạch Mai (2022), Phác đồ chẩn đoán và điều trị bệnh Nội khoa, Nhà xuất bản Y học.

–  American College of Rheumatology – ACR (2021), Guidelines for the Management of Cervical Spine Disorders.

–  The Merck Manual (Professional Version) (2023), Neck and Back Pain, cập nhật bởi TS. Stephen Kushner.

– Journal of Orthopaedic & Sports Physical Therapy – JOSPT (2017), Neck Pain: Revision 2017 – Clinical Practice Guidelines Linked to the International Classification of Functioning, Disability and Health.