Xét nghiệm nước tiểu mới: Giải pháp cá nhân hóa điều trị ung thư bàng quang

Kiểm tra nước tiểu mới giúp cá nhân hóa điều trị ung thư bàng quang

Một xét nghiệm nước tiểu mới có khả năng phát hiện ung thư bàng quang còn sót lại tối thiểu sau khi phẫu thuật và điều trị BCG bằng cách phân tích DNA khối u trong nước tiểu. Xét nghiệm này có thể phân loại những bệnh nhân có khả năng được chữa khỏi chỉ bằng phẫu thuật, những người có thể hưởng lợi từ liệu pháp miễn dịch BCG, và những người không phản ứng và có nguy cơ tái phát cao. Các bệnh nhân có DNA khối u phát hiện được sau khi hoàn thành điều trị BCG có khả năng cao sẽ trải qua tái phát ung thư, trong khi những người có DNA khối u biến mất có kết quả điều trị xuất sắc. Cách tiếp cận này có thể giúp cá nhân hóa điều trị bằng cách xác định ai cần liệu pháp bổ sung, ai có thể an toàn tránh điều trị BCG, và ai có thể cần can thiệp sớm hơn.

Thông tin về ung thư bàng quang không xâm lấn

Khoảng 70 đến 75% các trường hợp ung thư bàng quang mới được chẩn đoán là ung thư bàng quang không xâm lấn cơ bắp (NMIBC). Đây là giai đoạn đầu mà tế bào ung thư bị giới hạn trong các lớp bên trong của bàng quang và chưa xâm nhập vào lớp cơ. Điều trị ban đầu thường bao gồm việc loại bỏ khối u. Sau đó, có thể cần các loại thuốc được đưa trực tiếp vào bàng quang để tiêu diệt bất kỳ tế bào ung thư còn lại và giảm nguy cơ tái phát hoặc trở nên nghiêm trọng hơn.

Xét nghiệm nước tiểu giúp xác định ai cần điều trị BCG

Một nghiên cứu mới được công bố cho thấy rằng một xét nghiệm nước tiểu đơn giản có thể giúp xác định ai trong số những người mắc ung thư bàng quang có khả năng hưởng lợi từ liệu pháp miễn dịch BCG và ai sẽ không. Những phát hiện này có thể đánh dấu bước tiến tới việc điều trị cá nhân hóa hơn. Tuy nhiên, ngay cả sau khi phẫu thuật có vẻ thành công, NMIBC thường quay trở lại. Điều này có thể do “hiệu ứng khu vực”, nơi mà lớp niêm mạc bàng quang dễ hình thành khối u mới, hoặc do các tế bào vi mô còn sót lại.

Hiệu ứng khu vực và các thách thức trong việc chẩn đoán

Hiệu ứng khu vực đề cập đến sự hiện diện của các đột biến somatic trong các tế bào biểu mô bàng quang trông bình thường xung quanh hoặc gần khối u. Những đột biến này phát sinh từ các tác nhân gây ung thư và các sự phát triển clonal sớm, tạo ra một quần thể các tế bào niêm mạc bình thường có độ nhạy cảm với ung thư cao hơn. Các đột biến này có thể dẫn đến kết quả dương tính giả trong các xét nghiệm dựa trên DNA trong nước tiểu. Để giảm thiểu rủi ro này, các bác sĩ có thể đề xuất liệu pháp miễn dịch intravesical sử dụng BCG cho những bệnh nhân có bệnh lý nguy cơ cao.

Nghiên cứu mới về sinh thiết dịch lỏng từ nước tiểu

Nghiên cứu do các nhà khoa học tại Đại học Stanford tiến hành khám phá tiềm năng của các sinh thiết dịch lỏng từ nước tiểu, giúp phát hiện các mảnh DNA khối u được thải ra vào dịch cơ thể. Trong ung thư bàng quang, nước tiểu có lợi thế vì nó tiếp xúc trực tiếp với các tế bào khối u trong lớp niêm mạc bàng quang. Các xét nghiệm này có thể cung cấp một cách theo dõi bệnh không xâm lấn ở cấp độ phân tử, và có thể phát hiện dấu hiệu ung thư còn lại sau điều trị cho NMIBC.

Cách tiếp cận mới trong việc phân tích DNA trong nước tiểu

Phương pháp sinh thiết dịch lỏng mới của chúng tôi hoạt động bằng cách phát hiện các đột biến trong các phân tử DNA có trong nước tiểu của bệnh nhân ung thư bàng quang. Chúng tôi và các nhà nghiên cứu khác đã quan sát thấy rằng trong một nhóm bệnh nhân đáng kể, các phân tử DNA đột biến cũng có thể đến từ các tế bào không phải ung thư. Phương pháp của chúng tôi được thiết kế để tập trung vào các đột biến đặc trưng cho tế bào khối u, từ đó giúp xác định chính xác hơn liệu một bệnh nhân ung thư bàng quang giai đoạn sớm có thể đã được chữa khỏi hay còn sót tế bào khối u vi mô.

Khó khăn trong xét nghiệm nước tiểu

Tuy nhiên, nhóm nghiên cứu của Stanford đã xác định một phức tạp quan trọng, đó là mô bàng quang khỏe mạnh có thể tích lũy các biến đổi di truyền giống ung thư theo tuổi tác. Các nhà nghiên cứu mô tả hiện tượng này là “clonal cystopoiesis”. Quá trình này tương tự như clonal hematopoiesis trong máu, khi các đột biến tích lũy trong các tế bào huyết học theo độ tuổi. Sự tích lũy này gây ra khó khăn cho các xét nghiệm dựa trên DNA trong nước tiểu vì chúng phát hiện các đột biến mà không phân biệt nguồn gốc của chúng.

Các phát hiện quan trọng từ nghiên cứu

Nghiên cứu đã thử nghiệm xét nghiệm nước tiểu tinh chỉnh trên bệnh nhân phẫu thuật và điều trị BCG. Kết quả cho thấy những người có DNA khối u phát hiện được sau khi hoàn thành liệu pháp BCG có khả năng cao sẽ trải qua tái phát ung thư bàng quang. Bên cạnh đó, xét nghiệm này cũng cho thấy những người có DNA khối u biến mất có kết quả điều trị tốt và có thể nhận diện nguy cơ tái phát ngay cả khi kết quả nội soi bàng quang bình thường.

Ý nghĩa lâm sàng của nghiên cứu

Nếu được xác nhận qua các nghiên cứu lớn hơn, các phát hiện này có thể có nhiều ý nghĩa lâm sàng. Điều này bao gồm việc tránh điều trị BCG không cần thiết và ưu tiên BCG cho những người có khả năng hưởng lợi cao nhất. Ngoài ra, nó cũng có thể giúp xác định bệnh nhân có nguy cơ cao sớm hơn, tăng cường điều trị sớm hơn, giảm sự phụ thuộc vào các quy trình theo dõi xâm lấn, và cải thiện việc sử dụng nguồn cung BCG hạn chế trong thời gian khan hiếm toàn cầu.

Cá nhân hóa điều trị cho bệnh nhân NMIBC

Phát hiện của chúng tôi có thể có tác động lâm sàng đáng kể. Bệnh nhân NMIBC thường được điều trị bằng phẫu thuật và sau đó là liệu pháp miễn dịch BCG. Chúng tôi quan sát thấy rằng những bệnh nhân có kết quả xét nghiệm âm tính sau phẫu thuật (trước khi điều trị BCG) có kết quả điều trị rất tốt, cho thấy nhiều bệnh nhân trong số này có thể đã được chữa khỏi và không cần điều trị bổ sung. Ngược lại, những bệnh nhân có kết quả dương tính sau BCG có nguy cơ tái phát rất cao, cho thấy họ có thể hưởng lợi từ việc điều trị bổ sung để cố gắng ngăn ngừa tái phát.