Y khoa Diễn đàn Y khoa, y tế sức khoẻ, kiến thức lâm sàng, chẩn đoán và điều trị, phác đồ, diễn đàn y khoa, hệ sinh thái y khoa online, mới nhất và đáng tin cậy.
Nghiên cứu mới cho thấy nhịp sinh học bị rối loạn có thể làm gia tăng sự co rút não, ảnh hưởng đến sức khỏe não bộ, đặc biệt ở người cao tuổi.
Vai trò của nhịp sinh học trong sức khỏe não bộ
Nhịp sinh học của một người đóng vai trò quan trọng trong sức khỏe tổng thể. Nghiên cứu trước đây đã chỉ ra rằng một nhịp sinh học không khỏe mạnh có thể làm tăng nguy cơ mắc phải nhiều vấn đề sức khỏe, bao gồm cả chứng mất trí nhớ như bệnh Alzheimer. Một nghiên cứu gần đây đã phát hiện ra rằng những người cao tuổi có nhịp sinh hoạt bị phân mảnh đã trải qua sự thu nhỏ não bộ nhiều hơn ở những vùng thường bị ảnh hưởng bởi bệnh Alzheimer.
Phương pháp nghiên cứu và kết quả
Các người tham gia nghiên cứu được yêu cầu đeo một thiết bị đo hoạt động ở cổ tay trong suốt một tuần để đo nhịp nghỉ/nghỉ hoạt động 24 giờ của họ, bao gồm cả sự vận động và không vận động. Họ cũng được thực hiện các phép quét MRI để kiểm tra ba vùng não thường bị ảnh hưởng bởi bệnh Alzheimer: hồi hải mã, hồi hải mã phụ và amygdala.
Theo Adam Spira, giáo sư tại Trường Y tế Công cộng Bloomberg thuộc Đại học Johns Hopkins, nghiên cứu này nhằm mục đích hiểu rõ hơn về mối liên hệ giữa nhịp sinh hoạt và sự thay đổi cấu trúc não theo thời gian.
Dữ liệu từ các thiết bị đo hoạt động cho phép các nhà khoa học xác định mức độ phân mảnh của nhịp nghỉ/nghỉ hoạt động hàng ngày của từng người tham gia. Marc Kaizi-Lutu, một nghiên cứu sinh tiến sĩ tại cùng trường, giải thích rằng “nhịp phân mảnh” đề cập đến việc một người thường xuyên chuyển đổi giữa hoạt động và nghỉ ngơi trong suốt cả ngày.
Kết quả đáng chú ý từ nghiên cứu
Tại thời điểm kết thúc nghiên cứu, các nhà nghiên cứu phát hiện rằng những người có nhịp nghỉ/nghỉ hoạt động hàng ngày ít phân mảnh hơn có thể tích lớn hơn trong các vùng não liên quan đến trí nhớ, như hồi hải mã và hồi hải mã phụ. Họ cũng ghi nhận ít sự thu nhỏ hơn ở amygdala, vùng não quan trọng cho cảm xúc. Daniel Callow, một giáo sư khác tại Đại học Johns Hopkins, nhấn mạnh rằng những vùng não này đặc biệt dễ bị tổn thương trong bệnh Alzheimer.
Nghiên cứu cho thấy rằng những cá nhân có nhịp sinh hoạt ít phân mảnh và ổn định hơn thường có thể tích lớn hơn trong những vùng này và trải qua ít sự thu nhỏ amygdala hơn theo thời gian. Điều này gợi ý rằng nhịp sinh hoạt bị rối loạn có thể dẫn đến sự thay đổi trong cấu trúc não, có thể liên quan đến sự suy giảm thần kinh.
Ý nghĩa và lời khuyên từ các chuyên gia
Dung Trinh, một bác sĩ nội khoa không tham gia vào nghiên cứu nhưng đã bình luận rằng phát hiện này củng cố mối liên hệ giữa sự rối loạn nhịp sinh học và sức khỏe não bộ khi tuổi tác tăng lên. Ông nhấn mạnh rằng nhịp sinh hoạt bị phân mảnh có liên quan đến thể tích nhỏ hơn ở các vùng não liên quan đến trí nhớ và cảm xúc, cũng như quá trình teo não nhanh hơn theo thời gian, đặc biệt ở những người lớn tuổi.
Ông Trinh cũng nêu rõ rằng việc duy trì thể tích não gắn liền với việc bảo tồn trí nhớ, độc lập, sức khỏe cảm xúc và chất lượng cuộc sống tổng thể khi con người già đi. Nếu các nhà nghiên cứu có thể xác định các yếu tố có thể điều chỉnh giúp bảo vệ cấu trúc não, điều này sẽ mở ra cơ hội can thiệp sớm trước khi các triệu chứng nhận thức lớn xuất hiện.
Cách cải thiện nhịp sinh hoạt hàng ngày
Để có thể cải thiện sức khỏe não bộ khi về già bằng cách có nhịp nghỉ/nghỉ hoạt động hàng ngày ít phân mảnh hơn, bác sĩ Trinh khuyên nên duy trì tính ổn định bằng cách:
– Thức dậy vào cùng một giờ mỗi ngày
– Tiếp xúc với ánh sáng mặt trời vào buổi sáng
– Duy trì hoạt động thể chất trong suốt cả ngày
– Giữ bữa ăn và giờ đi ngủ ổn định
– Hạn chế ngủ trưa lâu hoặc muộn
– Tránh caffeine hoặc rượu quá gần giờ đi ngủ
Ông cũng nhấn mạnh tầm quan trọng của việc thảo luận với bác sĩ về các vấn đề như ngưng thở khi ngủ, mất ngủ, trầm cảm hoặc thuốc có thể làm rối loạn giấc ngủ và sự tỉnh táo ban ngày. Thông điệp chính là rằng một mô hình ngày-đêm mạnh mẽ và ổn định hơn thường lành mạnh hơn, mặc dù nghiên cứu này không chứng minh rằng việc cải thiện tính đều đặn của nhịp sinh hoạt chắc chắn sẽ ngăn ngừa tình trạng teo não.
Kết luận
Bài viết này mang đến một cái nhìn quan trọng về mối liên hệ giữa nhịp sinh học và sức khỏe não bộ, đặc biệt là ở người lớn tuổi tại Việt Nam. Nghiên cứu cho thấy rằng việc duy trì một nhịp sinh học ổn định, tức là sự kết hợp hài hòa giữa thời gian hoạt động và nghỉ ngơi, có thể giúp bảo vệ não khỏi sự suy giảm, đặc biệt là những vùng não liên quan đến trí nhớ và cảm xúc.
Trong bối cảnh xã hội Việt Nam đang đối mặt với tình trạng gia tăng dân số già và các bệnh lý như Alzheimer, những phát hiện này có ý nghĩa thiết thực. Nếu chúng ta có thể giáo dục cộng đồng về tầm quan trọng của việc duy trì nhịp sinh học ổn định, từ việc thức dậy vào giờ cố định, đến việc tham gia các hoạt động thể chất và ăn uống điều độ, chúng ta có thể góp phần làm giảm nguy cơ suy giảm trí nhớ và cải thiện chất lượng cuộc sống cho người cao tuổi.
Chúng ta cần có những chính sách y tế cộng đồng nhằm nâng cao nhận thức và hỗ trợ người dân trong việc điều chỉnh lối sống của họ để bảo vệ sức khỏe não bộ, từ đó góp phần xây dựng một xã hội khỏe mạnh hơn.
Hỏi đáp về nội dung bài này
Câu hỏi 1: Nhịp sinh học có ảnh hưởng như thế nào đến sức khỏe của con người?
Nhịp sinh học của một người đóng vai trò quan trọng trong sức khỏe tổng thể của họ. Nghiên cứu trước đây cho thấy nhịp sinh học không lành mạnh có thể làm tăng nguy cơ mắc một số bệnh, bao gồm cả chứng sa sút trí tuệ như bệnh Alzheimer.
Câu hỏi 2: Tại sao nghiên cứu mới lại quan tâm đến sự phân mảnh của nhịp nghỉ- hoạt động?
Nghiên cứu mới phát hiện rằng người lớn tuổi với nhịp nghỉ-hoạt động phân mảnh hơn thường trải qua tình trạng co lại nhiều hơn của não ở những khu vực thường bị ảnh hưởng bởi bệnh Alzheimer.
Câu hỏi 3: Làm thế nào để đo lường nhịp nghỉ-hoạt động của người tham gia nghiên cứu?
Các tham gia viên trong nghiên cứu được yêu cầu đeo một thiết bị đo gia tốc ở cổ tay trong một tuần để đo nhịp nghỉ-hoạt động 24 giờ, bao gồm cả vận động và sự không hoạt động.
Câu hỏi 4: Kết quả của nghiên cứu cho thấy điều gì về mối liên hệ giữa nhịp nghỉ-hoạt động và cấu trúc não?
Kết quả cho thấy những người có nhịp nghỉ-hoạt động ít phân mảnh hơn có thể có thể tích não lớn hơn ở các khu vực liên quan đến trí nhớ và cảm xúc, và ít bị co lại của amygdala theo thời gian.
Câu hỏi 5: Có những biện pháp nào để cải thiện nhịp nghỉ-hoạt động nhằm bảo vệ sức khỏe não bộ?
Để cải thiện nhịp nghỉ-hoạt động, mọi người nên: thức dậy vào cùng một thời điểm mỗi ngày, tiếp xúc với ánh sáng sáng vào buổi sáng, duy trì hoạt động thể chất trong suốt cả ngày, giữ bữa ăn và giờ đi ngủ nhất quán, hạn chế ngủ trưa lâu hoặc muộn, và tránh caffeine hoặc rượu gần giờ đi ngủ.
Nguồn thông tin được tham khảo từ trang web: medicalnewstoday, How might a disrupted circadian rhythm affect brain health?
Nội dung được biên tập, sáng tạo thêm bởi: Ban biên tập Y khoa
Vui lòng không reup bài khi chưa được cho phép!
