[COVID-19] Nên tăng cường hệ miễn dịch người lớn tuổi trong đại dịch Covid-19 như thế nào?

Nguồn: Bs. Huynh Wynn Trần

    Relax tăng cường hệ miễn
Chăm sóc sức khoẻ trong đại -19
======
Ngày 03/05/2020, Trung Tâm Kiểm Soát Bệnh Hoa Kỳ CDC đã ra thông báo khuyến cáo (trên 60) và có nhiều rủi ro về sức khoẻ (high risk) nên ở nhà do đại -19 (1). Tôi viết bài này hướng dẫn cách chăm sóc sức khỏe tại nhà trong mùa -19.

# Chữa bệnh tinh thần và thư giãn là trước tiên:
– Ở người hệ miễn thường yếu hơn người trẻ, và tinh thần là một trong những yếu tố ảnh hưởng đến hệ miễn . Một nghiên cứu chi tiết từ University of London năm 2017 cho thấy sự liên hệ mật thiết giữa cảm xúc và hệ miễn (2). Khi chúng ta lo âu, buồn chán, hay trầm cảm thì hệ miễn chúng ta yếu đi.
– Vì vậy, chúng ta nên trấn an và giải thích bệnh rõ với về bệnh -19. Cách giải thích đơn giản nhất là -19 do một loại virus, gây ra triệu chứng gần giống như bệnh cảm cúm, sẽ tự khỏi nếu cơ thể có hệ miễn tốt. nhất là không phải ai mắc bệnh này cũng chết và không phải ai tiếp xúc với người bệnh -19 cũng sẽ có bệnh.

– Chúng ta đã trải qua nhiều đại , gần đây nhất là H1N1 năm 2009 với trên 60 triệu người mắc bệnh, 200,000 người chết toàn cầu (15,000 người chết tại Mỹ), và chúng ta sẽ vượt qua đại -19. Điểm nguy nhất của đại là sư sợ hãi, lan nhiễm tin tức độc hại, và lo lắng xáo trộn xã hội.

– Nếu có thể, quý vị dành thêm chút thời gian nói chuyện với cha mẹ, ông bà, của mình về bệnh bệnh cúm và các bệnh khác. Quý vị nhớ chia sẻ các nguồn tin chính thống từ CDC, từ BS uy tín, hay từ các nguồn tin sức khỏe tin cậy. Hãy cẩn khi đọc tin và chia sẻ trên Facebook vì đọc sai và hiểu sai lúc này là hại sức khoẻ. Khi quý vị trấn an tinh thần và nói chuyện với cha mẹ của mình, họ sẽ an tâm hơn, và vì vậy, hệ miễn của họ sẽ tốt hơn.

– Thư giãn (relax) cũng là một cách hiệu quả tăng cường hệ , như một nghiên cứu từ trường Tuffs tại Boston năm 2014 gợi ý (3). Xem nhạc kịch (online), hài kịch Thuý Nga (online), phim hài, hay đọc sách giúp tinh thần nhẹ nhàng. Tôi không chắc về Korean Dramas vì có nhiều phim Hàn Quốc kịch tích quá, có thể có ngược.

# Các bệnh mãn tính cần được kiểm soát:
– Nghiên cứu cho thấy mắc bệnh mạch, tiểu đường, mãn tính, cao huyết áp, và ung thư có tỉ lệ tử vong cao nhất do bệnh -19 (4). Vì vậy, nên uống thuốc các bệnh mãn tính này điều đặn. nên đo huyết áp mỗi ngày, tốt nhất là dưới 130/90. Kiểm tra lượng đường huyết 1-2 lần/tuần. Chỉ số Ha1c của quý vị bệnh tiểu đường nên dưới 7%. Các bệnh mãn tính như Lupus ban đỏ, viêm da cơ địa, vảy nến, viêm khớp dạng thấp, quý vị nên tiếp tục uống/xức thuốc theo chỉ định của BS.
– Bỏ hút thuốc nếu quý vị đang hút thuốc vì sẽ giúp cho cả gia đình trong mùa đại dịch. Lý do nam tử vong nhiều hơn nữ tại Trung Quốc một phần là do nam giới hút thuốc nhiều. Bệnh mạn tính về như COPD sẽ làm giảm hệ và khiến dễ mau tấn công vào .

# Nếu có triệu chứng ho, sốt, và cảm thì chúng ta nên làm gì trong mùa dịch?
– Quý vị hãy khoan đến gặp BS hay đến bệnh viện. Nếu chỉ sốt nhẹ, đo nhiệt độ tứ 100.4F đến 101 và các triệu chứng chảy mũi hay ho, quý vị có thể mua các thuốc không cần toa uống để chữa trị cảm. Nếu vẫn không khỏi sau 1-2 ngày và triệu chứng nặng hơn, quý vị gọi điện cho BS gia đình và thông báo triệu chứng.
– Thuốc chữa đau cổ và sốt: Các thuốc quý vị có thể mua để trị cảm tại nhà là Acetaminophen APAP (Tylenol hay Paracetamol 500mg), quý vị có thể uống 2 viên một lần, mỗi ngày 3 lần cho sốt, đau cổ, và cảm. Quý vị có bệnh về không nên uống Acetaminophen. Liều dùng tối đa là 3g mỗi ngày (6 viên APAP 500mg) Quý vị cũng có thể uống Advil (Ibuprofen) 200mg cho sốt và đau nhức. Quý vị cẩn uống thuốc này nếu có bệnh về bao tử hay bệnh thân.

– Thuốc chữa chảy mũi: Quý vị có thể mua Claritin (Loratadine 10mg) và Allegra 180mg tại chợ để chữa chảy mũi và họ. Uống Loratadin 10mg hay Allegra mỗi ngày một lần. Quý vị có thể uống Benadryl 25mg để chữa chảy mũi và ho, tuy nhiên, thuốc này dễ gây buồn ngủ và chóng mặt nên tôi ít khuyên dùng cho .

– Thuốc chữa ho: có hai loại là thông thường bán ngoài thị trường là Dextromethorphan (tên hiệu là Robitussin Cough, Vicks 44) và Guaifenesin (Mucinex). Quý vị nên dùng liều thấp nhất có thể theo hướng dẫn của DS hay BS. Quý vị có thể dùng DayQuil hay NightQuil cũng là lựa chọn tốt do kết hợp thêm Antihistamine. Quý vị không nên dùng Promethazine/ Dextromethorphan nếu như quý vị bị suyễn, hút thuốc, mắc các bệnh về , hay đang uống thuốc về tâm thần hoặc trầm cảm.

– Quý vị cũng có thể liên lạc với BS để lấy thuốc từ xa. Tại phòng của tôi, nhiều có thể lấy thuốc refill thông qua hệ thống điện tử. Chúng tôi gửi thuốc thẳng đến tiệm thuốc Tây và nhiều tiệm thuốc Tây gửi thẳng về nhà cho quý vị.

Advertisement

# Tập thể dục tại nhà hay gần nhà, hạn chế nơi công cộng:
– Quý vị nên tập thể dục thường xuyên để tăng cường hệ . Quý vị có thể tập đi bộ ngoài trời thoáng mát hàng ngày, nếu được quý vị hãy chạy hoặc đi nhanh hơn, nhưng nhớ là tập vừa đủ, không thở quá khó và không quá mệt. Mỗi ngày tập một chút
– Tập thể dục trong nhà gồm yoga, đạp xe một chỗ, hay vật lý trị liệu. Quý vị có thể theo dõi các bài tập Yoga hay thể dục qua Youtube, và làm theo hướng dẫn.

# Nhớ uống đầy đủ, đừng để cơ thể thiếu nước
– Mất nước dẫn đến khô cổ họng là một rủi ro cao với các bệnh . rất dễ mất nước do cơ thể họ không tích trữ nhiều nước, cộng thêm các bệnh mãn tính để làm mất nước như cao huyết áp hay tiểu đường. Khi cơ thể thiếu nước, và vòm họng thiếu đi chất nhờn bảo vệ, dễ dẫn đến sự xâm lăng của vi khuẩn và virus (như ), gây nhiễm bệnh. Uống nước ngay khi đau cổ hay khô cổ, hoặc thấy nước tiểu màu vàng đục. Quý vị bệnh cấp 3 trở lên hay suy yếu nên cẩn khi uống nhiều nước.
nên uống nước nhiều lần, mỗi lần một ít thay vì uống một lần thật nhiều nước.

# Ngủ đầy đủ, ngủ ngon, và ăn uống cân bằng:
– Ngủ đủ và sâu giúp hệ khỏe mạnh và tinh thần sảng khoái. Ở , giấc ngủ có thể ngắn đi do nhiều lý do. là quý vị nên vận động, ăn uống nhẹ trước khi ngủ, và chỗ ngủ sạch sẽ thoải mái. Quý vị có thể nghe các bài nói chuyện của tôi về giấc ngủ trên youtube https://www.youtube.com/watch?v=1CXKlDbRUIE
nên dùng nhiều buổi ăn nhỏ trong ngày, chủ yếu là ăn ngon thay vì ăn no. Ăn có cân bằng rau cải (1/2 đến 1/3 màu của rau cải, 1/4 thịt cá, và 1/4 là tinh bột và ngũ cốc)

# Kiểm tra D
– Lần trước, tôi có chỉ ra nghiên cứu về uống D3 liều 800 IU mỗi ngày có thể giúp giảm rủi ro bệnh cảm, đặc biệt là với D level thấp (<10) (5). Quý vị trên 60 nên kiểm tra với BS của mình xem mình có thấp D không và uống D bổ sung để tăng cường hệ .

# Chích ngừa
– Chích ngừa cảm cúm influenza vẫn chưa là muộn cho năm nay. Ngoài ra quý vị nên chích ngừa viêm (loại PPSV23) nếu trên 65 tuổi, theo khuyến cáo của CDC (6) (7). – Lưu ý là chích vacxin cảm cúm không ngăn ngừa được -19, nhưng giảm rủi ro quý vị bệnh cảm cúm, loại bệnh mà đang giết 20,000 người Mỹ năm nay.

Tóm lại:
– Thư giãn, trấn an tinh thần người lớn tuổi, kiểm soát các bệnh mãn tính, tự chữa các triệu chứng cảm nhẹ tại nhà, tập thể dục, ăn uống cân bằng, ngủ đầy đủ, , uống đủ nước là những điểm cơ bản chăm sóc người lớn tuổi (và cả ít tuổi) trong đại dịch -19
– Quý vị có thể xem video cách tăng cường hệ của tôi tại đây https://www.youtube.com/watch?v=xMYeJLBIaXI&t=16s
======

Tham khảo
1. https://www.cdc.gov/…/specific…/high-risk-complications.html
2. https://www.ncbi.nlm.nih.gov/pmc/articles/PMC5442367/
3. https://www.ncbi.nlm.nih.gov/pmc/articles/PMC4079606/
4. http://weekly.chinacdc.cn/…/e53946e2-c6c4-41e9-9a9b-fea8db1…
5. https://www.bmj.com/content/356/bmj.i6583
6. https://www.cdc.gov/flu/highrisk/65over.htm
7. https://www.cdc.gov/vaccines/vpd/pneumo/index.html

Advertisement

Giới thiệu Xuân Hiền

Xuân Hiền
Học Y Đa Khoa tại Đại học Duy Tân " Hãy làm hết mình với hiện tại, hãy tốt hơn mình ở quá khứ và luôn chia sẻ kiến thức bổ ích với mọi người "

Like page Y lâm sàng để cập nhật những thông tin và bài viết mới nhất!

Check Also

[Cập Nhật] CDC mở rộng định nghĩa về “tiếp xúc gần” của việc phơi nhiễm Covid-19

Trung tâm Kiểm soát và Phòng ngừa Dịch bệnh (CDC) đã cập nhật các khuyến …