Hồi sức sơ sinh ngạt tại phòng sinh (phần 1)

I. Đại cương:

– Ngạt là tình trạng trẻ đẻ ra không thở, không khóc làm cho trẻ bị thiếu oxy, thừa CO2. Để đánh giá mức độ ngạt, người ta dựa vào 2 chỉ số APGAR và SIGTUNA ở phút thứ 1, 5 và 10 sau sinh. Trẻ bị ngạt khi có điểm APGAR < 8 và SIGTUNA < 4.

– Hồi sức sơ sinh bị ngạt đòi hỏi sự khẩn trương, đúng kỹ thuật để giảm tử vong và di chứng cho trẻ.

II. Chỉ định:

– Trước tất cả các cuộc đẻ đều phải sẵn sàng cho việc hồi sức sơ sinh.

– Sơ sinh có điểm APGAR < 8 và SIGTUNA < 4.

– Sơ sinh có khả năng sống cao (có tuổi thai > 25 tuần).

III. Chống chỉ định:

– Không hồi sức hoặc ngừng hồi sức với thai < 23 tuần hoặc < 400gr.

– Trẻ sinh ra không có nhịp tim, sau hồi sức 10 phút vẫn không có nhịp tim, nên cân nhắc ngừng hồi sức.

IV. Chuẩn bị:

1. Người thực hiện:

Bác sĩ, nữ hộ sinh

2. Phương tiện:

– Trang bị hút: máy hút, ống hút số 6, 8, 10.

– Trang bị bóng và mặt nạ: bóng hồi sức dùng cho sơ sinh, mặt nạ nhiều cỡ, airway qua miệng nhiều cỡ, nguồn oxy và ống dẫn.

– Trang bị đặt nội khí quản: đèn soi thanh quản với lưỡi thẳng số 0 (non tháng), số 1 (đủ tháng), ống nội khí quản các cỡ 2,5- 3,0- 3,5- 4,0.

– Thuốc: Epinephrine 1:10.000, dung dịch làm tăng thể tích tuần hoàn: NaCl 0,9%, Lactate Ringer, nước cất.

– Dụng cụ khác: bàn sưởi ấm, ống nghe, ống chích 1, 3, 5, 10, 20, 50ml, kim 25, 21, 18, ống chia 3.

V. Đánh giá trẻ ngạt:

– Bảng điểm Apgar đánh giá trẻ sơ sinh trong phút đầu:

– Đánh giá trẻ cần hồi sức hay không:

• Apgar 8 – 10: bình thường, không cần hồi sức, chỉ cần làm thông đường thở, kích thích qua xúc giác, giữ ấm và quan sát giai đoạn chuyển tiếp sát sao.

• Apgar 4 – 7: ngạt nhẹ: cần hồi sức thở.

• Apgar 0 – 3: ngạt nặng: cần hồi sức thở và hồi sức tim.

• Apgar sau 1 phút cho biết có cần hồi sức sơ sinh không.

• Apgar sau 5 phút cho biết tiên lượng về sơ sinh, là cơ sở để gửi về phòng dưỡng nhi hoặc cho về với mẹ. Nếu sau 5 phút hồi sức Apgar trở lại bình thường, tiên lượng tốt. Nếu sau 5 phút hồi sức tích cực Apgar không trở lại bình thường là tiên lượng xấu, nếu sống sót dễ để lại di chứng.

– Chỉ số Sigtuna:

• Nếu chỉ số Sigtuna đạt 4 điểm là bình thường.

• Nếu chỉ số Sigtuna đạt 3 điểm là ngạt nhẹ.

• Nếu chỉ số Sigtuna đạt 2 điểm là ngạt vừa.

• Nếu chỉ số Sigtuna đạt 1 điểm là ngạt nặng.

• Nếu chỉ số Sigtuna đạt 0 điểm là chết lâm sàng.

TÀI LIỆU THAM KHẢO:

1.      Bộ Y Tế. Hướng dẫn quy trình kỹ thuật khám chữa bệnh sản phụ khoa, trang 203-206.

2.      Bệnh viện Hùng Vương, Hướng dẫn điều trị sản phụ khoa (2020) tập 1, trang 433- 437.

3.      BV Đại học y Dược TP Hồ Chí Minh, Phác đồ điều trị sản phụ khoa, trang 71.