Home / Dự án / Diễn đàn Bác sĩ trẻ Việt Nam / [ICU] Hạ Kali máu (tiếp theo)

[ICU] Hạ Kali máu (tiếp theo)

Một số câu hỏi về hạ Kali (tiếp theo)

Tác giả: Bs Phi Tung Nguyen

Tiếp tục bài kế tiếp trong chủ đề điện giải (Kali ), cũng trả lời một số bạn thắc mắc ở bài trước

1-Triệu chứng của rối loạn Kali là do Kali ngoại bào (Kali ) hay Kali toàn bộ quyết định?

Câu trả lời là cả hai, tỉ lệ nồng độ Kali ngoại bào và nội bào (ECF [K]: ICF [K]) là yếu tố quyết định điện thế màng (, quyết định co cơ – cơ trơn ống tiêu hóa – cơ và dẫn truyền cơ

Ví dụ hạ Kali (Hyperpolarization the resting membrane potential):
-Cơ : Yếu, chuột rút, liệt cứng, yếu cơ hô hấp, ly giải cơ vân (do co nữa)
-Cơ tiêu hóa: táo bón, liệt ruột
-Cơ : tăng tự động tính và làm chậm tái cực thất => rối loạn nhịp kiểu vòng vào lại.

2- đó ăn kém nên hạ Kali đó => Đúng không?

*Không đúng

* thải 92% tổng lượng Kali nhập và đóng vai trò then chốt, phần còn lại thải qua đường tiêu hóa.

Kali sẽ giảm do giảm nhập khi lượng nhập < lượng thải. Đường tiêu hóa thải ít nhất khoảng 10mEq/ngày. tốt có thể đáp ứng với tình trạng hạ Kali bằng cách giảm tối thiểu lượng Kali mà tiết, mức tối thiểu là 15mmol/ngày.

*Vậy, nếu tốt, không có vấn đề đường tiêu hóa, phải ăn dưới 25mmol Kali/ngày mới gây hạ Kali . Ví dụ ICU hay sử dụng sữa Peptamen, 250ml có 7.3 mmol Kali. Vậy cho nhịn hết, mỗi ngày chỉ cần uống 750 ml Peptamen là giữ được Kali không thấp dưới giới hạn dưới.

*Vậy, Kali thấp
-Hoặc đúng là nhập quá ít thiệt (hiếm)
-Hoặc, phổ biến, không đáp ứng tối đa được với tình trạng hạ Kali . Ví dụ, bệnh lý , hoặc do những tình trạng mà có tình trạng kích thích/ tăng tiết aldosterol làm ảnh hưởng chức năng giữ Kali của ( sốc, nhiều bệnh khác..)

3-Nghe nói có quy luật, mỗi 100mEq Kali bù sẽ tăng 0.3mEq/l nồng độ Kali => Sao ít vậy? Hạ Kali bao nhiêu cũng vậy ha?

*Có nhưng không đúng. Vậy BN ICU Kali 3 mEq/l phải bù 300mEq Kali mới tăng Kali máu về bình thường (ai cũng biết 1 ống potassium có 13mEq thôi) 😀

*Mô hình đưa ra con số này gọi là “linear relationship”, hay mô hình cổ điển.
-Mô hình này phát biểu, khi Kali < 4 mEq, cứ Kali total giảm 300mEq thì Kali máu sẽ giảm 1mEq.
-Mô hình này thì rất nhiều nghiên cứu chứng minh sai rất nhiều, đặc biệt trên BN hạ Na máu nặng.

*Mô hình được cho là đúng hơn và càng đúng hơn trên hạ Kali máu nặng gọi là “Exponential relationship”.
-Mô hình này được coi là đúng hơn với hạ Na máu nặng, được Sterns và cộng sự đo trên 1 người đàn ông khỏe mạnh – 70kg. Công thức của mô hình này là: Kali deficit = 3300* exp (-[K]/1.5) – 200

P/s: Nhìn thấy phức tạp hơn là đoán đúng hơn r )

So sánh thử 2 mô hình, khi Kali BN là 1.9 mEq và 3.2 mEq
*Mô hình Linear => Kali deficit = 600 mEq và 250mEq
*Mô hình Exponential => Kali deficit = 788 mEq và 124 mEq.

Ta thấy, cả 2 mô hình khác nhau nhiều, nhìn có vẻ mô hình Exponetial đúng hơn vì lượng Kali mất không thể cứ cố định với mọi mức độ hạ Kali được.
Dù vậy, mô hình Exponential relationship cũng đã được nhiều nghiên cứu chứng minh rằng không chính xác, dễ hiểu, vì nó đưa ra dựa vào số liệu của 1 người bình thường.

Vậy, vốn không có mô hình nào ước đoán được tổng lượng Kali truyền và Kali sẽ tăng, vì Kali là ion nội bào, bị ảnh hưởng bởi quá nhiều thứ. Nếu các chỉ số cũng bất thường, mà trong giới hạn như nghiên cứu của Johnson trong bài trước mình đề cập, có thể tạm dự đoán được.

4- này hạ Kali máu do tiểu nhiều đó? Do tiêu chảy đó?

Câu này chắc để bài sau về chủ đề này….

Giới thiệu Diễn đàn Bác sĩ trẻ Việt Nam

Diễn đàn Bác sĩ trẻ Việt Nam
Y khoa không phải là một nghệ thuật, Y khoa là một khoa học thật sự, một khoa học vô cùng phức tạp đòi hỏi người hành nghề y phải khéo léo vận dụng kiến thức để không bỏ qua cơ hội cứu chữa người bệnh. Nếu mỗi người y khoa Việt Nam góp lên một tiếng nói, liên kết lại, chúng ta có thể thay đổi căn bản giáo dục Y khoa nước nhà. Hãy tham gia với chúng tôi tại: https://www.facebook.com/groups/diendanbacsitrevietnam

Check Also

[The fashion doctor] Nike trình làng 6 mẫu giày dành riêng cho bác sĩ trong tháng 12!

Nhằm mang lại cảm giác thoải mái cho các bác sĩ và y tá trên …

YKHOA.ORG
Chuyển đến thanh công cụ