[Dịch tễ học] Câu chuyện bắt nhầm hay bỏ sót – Độ nhạy và độ đặc hiệu

Độ nhạy (Sensitivity) và Độ đặc hiệu (Specificity)  là hai khái niệm rất hay gặp trên . Khác với nhiều bạn vẫn lầm tưởng, độ nhạy và độ đặc hiệu không chỉ dùng cho các mà đôi khi dùng cho cả những . Chúng ta cùng xét hai ví dụ sau đây:

Ví dụ 1: Bộ Kit do Việt Nam sản xuất có độ đặc hiệu 100%. [1]

Ví dụ 2: Khó thở là một có độ nhạy cao trong suy tim, vì suy tim thì gần như là có khó thở nhưng có độ đặc hiệu thấp vì có nhiều lý () khác cũng có là khó thở. [2]

Vậy, độ nhạy và độ đặc hiệu là gì?

  1. Độ nhạy – Bắt nhầm còn hơn bỏ sót

Độ nhạy = số / tổng số = số thật/(số thật + số âm tính giả)

(bị kết quả / bị kết quả và bị kết quả âm tính)

Độ nhạy tiến tới 100 % khi độ âm tính giả tiến tới 0. (không để sót hợp nào)

( Tỷ lệ Người bị cho kết quả / Tổng số Người bị cho kết quả và Người bị có kết quả âm tính )

Bắt được bao nhiêu tên, không quan tâm có bắt nhầm chú nào không, tránh bỏ sót mà thôi.

2.Độ đặc hiệu – Bỏ sót còn hơn bắt nhầm

Độ đặc hiệu = số âm tính thật /(số âm tính thật + số giả)

Độ đặc hiệu = tỉ lệ phần trăm các hợp bình thường có kết quả âm tính.

{Tỷ lệ này cao hay thấp là tuỳ thuộc vào số giả}

( bình thường âm tính / bình thường âm tính và bình thường )

( Tỷ lệ Người không bị có kết quả âm tính / Tổng số Người không bị cho kết quả âm tính và Người không bị cho kết có kết quả )

Độ đặc hiệu là 100% thì Người không bị cho kết có kết quả dương tính trên là bằng 0. ( không có ai bình thường mà (+) cả).

Độ đặc hiệu cao chứng tỏ khả năng bắt nhầm thấp (dương tính giả thấp) nhưng “có thể” bỏ sót một vài chú có .

  1. Tựu chung lại

Âm tính giả càng thấp thì độ nhạy càng cao. Và ngược lại

Advertisement

Dương tính giả càng thấp thì độ đặc hiệu càng cao. Và ngược lại

Trong ví dụ 1: Độ đặc hiệu của bộ Kít do Việt Nam sản xuất có độ đặc hiệu là 100%, nghĩa là số dương tính giả là 0%, thế nên tất cả những nhân được cho với bộ Kit do Việt Nam sản xuất mà có kết quả dương tính thì chắc chắn nhân đó đã nhiễm .

Trong ví dụ 2:

Khó thở là một có độ nhạy cao trong suy tim, bởi vì có tương đối ít nhân suy tim mà không bị khó thở (âm tính giả thấp). Tuy nhiên, khó thở còn là của nhiều lý (hoặc ) khác nữa, nghĩa là có khó thở nhưng chưa chắc bị suy tim (dương tính giả cao) nên khó thở có độ đặc hiệu thấp.

  1. Một vài lưu ý

Đối với những test định lượng thì độ nhạy và độ đặc hiệu còn phụ thuộc vào Giá trị ngưỡng (OD) mà ta chọn. OD càng cao thì độ đặc hiệu càng cao, OD càng thấp thì độ nhạy càng cao. Đường biểu diễn điều này là đường cong R.O.C. Ad sẽ có riêng một bài viết về vấn đề này.

Trong ví dụ 1, bộ Kit của Việt Nam sản xuất có độ đặc hiệu là 100% đối với mức nhiễm 5 copy trên một phản ứng. Vì thế, đối với những mức độ nhiễm khác như 3 copy trên một phản ứng hoặc 2,5 copy thì độ đặc hiệu của bộ Kit này giảm dần. Huhu, Ad không có chuyên môn về RT-PCT, mem nào có thể giúp Ad hông?

[1] Bộ và Công nghệ. https://www.most.gov.vn/vn/tin-tuc/17560/bo-kit-xet-nghiem-virus-sars-cov-2–thanh-cong-tu-nhieu-mui-giap-cong.aspx

[2] Bài giảng Suy tim (2019), bác sĩ Phan Đình Phong. https://www.youtube.com/watch?v=avwiygQB8tU&t=1366s

Advertisement

Giới thiệu Lê Văn Tèo

Avatar

Like page Y lâm sàng để cập nhật những thông tin và bài viết mới nhất!

Check Also

[Cập nhật] Phương pháp điều trị gen mới loại bỏ ít nhất 90% virus herpes simplex 1 tiềm ẩn

Các nhà nghiên cứu bệnh truyền nhiễm tại Trung tâm Nghiên cứu Ung thư Fred …