[ICU] Dexamethasone và viêm màng não mủ!

Dexamethasone và màng não mủ

Tác giả: Bs Phi Tùng Nguyễn

màng não mủ là mà từ thời đã học qua. Làm chuyên khoa nào cũng từng gặp và phải điều trị (ít nhất là điều trị ban đầu). Đa số mọi người đều biết trong điều trị màng não mủ có dùng Dexamethasone đi kèm kháng sinh liều cao, tuy nhiên, không phải ai cũng biết:
-Dùng để làm gì? Có phải trường hợp nào cũng dùng?
-Tại sao cần phải dùng trước liều kháng sinh đầu tiên 15ph? Và điều đó có quan trọng hay không?
-Dùng có thêm tác hại gì không? Đặc biệt là giả thuyết màng não bị giảm sẽ thấm khang sinh ít hơn làm giảm nồng độ kháng sinh mong muốn. Hay corticosteroid liều cao sẽ gây biến chứng xuất huyết tiêu hóa.
-Dùng như thế nào: Liều bao nhiêu? Và dùng bao lâu?

Khởi đầu, Quaglirello và cộng sự thấy rằng biến chứng vẫn xuất hiện ở những trường hợp mà sau 24 giờ đã sạch khuẩn?
Những trên động vật cho thấy sau liều kháng sinh đầu tiên chính các sản phẩm do chết phân hủy gây khoang dưới nhện và điều này đóng góp vào kết cục xấu của .
Sau đó, 1 số trên trẻ em việc dùng Dexamethasone giảm và 1 số biến chứng (đặc biệt là điếc) trên màng não do phế cầu.

Dexamethasone do đó được dùng với giả thuyết có 2 cơ chế có lợi là giảm ở màng não và xóa phản ứng phứ phát do các sản phẩm và tiết ra ở liều kháng sinh đầu tiên (do đó cần dùng ngay trước liều kháng sinh đầu).
Nhưng những quan ngại sau đó về Dexamethasone cũng xuất hiện, gồm: có phải tất cả các trường hợp đều có lợi và lợi ích thực sự là gì? Cách dùng như thế nào? Giảm sẽ giảm tính thấm của kháng sinh? Cân bằng lợi hại khi Dexamethasone cũng có phụ?

của Jan De Gans và cộng sự, với cách dùng Dexamethasone là 10mg mỗi 6h, trước liều kháng sinh đầu 15-20ph, dùng đủ 4 ngày bất kể kết quả vi sinh trả về. Kết cục của các nhóm được thể hiện ở bảng, với tỉ lệ kết cục xấu và giảm có ý nghĩa thống kê ở nhóm màng não mủ do phế cầu có điều trị với dexamethasone, với nhóm não mô cầu ta không kết luận được vì mẫu là chưa đủ lớn. Cùng với đó, tỉ lệ phụ do Dexamethasone, mà lo ngại nhất là xuất huyết tiêu hóa nặng là không khác nhau có ý nghĩa thống kê giữa 2 nhóm, số liệu thể hiện ở bảng.

Một lớn khác được thực hiện ở viện Nhiệt Đới – , với cách dùng trong là Dexamethasone 0.4mg/kg/12h trước liều kháng sinh đầu và cũng trong 4 ngày, thì nhóm có dùng dexamethasone cải thiện được và kết cục không mong muốn ở phế cầu và s.sui (mẫu là 60/216 trường hợp).

Đối với lo ngại dexamethasone sẽ ảnh hưởng tới nồng độ kháng sinh. Các trên thỏ thì nồng độ vancomycin giảm đáng kể và mức độ giảm là thay đổi khi dùng dexamethasone. Theo Tunkel và cộng sự, 14 màng não mủ dùng dexamethasone và được theo dõi nồng độ vancomycin trong , kết quả là nồng độ trung bình của thuốc là 7.9mcmol/mcl (tối thiểu là 3 mcmol/mcl) vẫn cao hơn MIC của phế cầu trong trên.

Vậy, Dexamethasone nên dùng ban đầu cho tất cả các được là viêm màng não do . Dùng trước liều kháng sinh đầu tiên 15 phút, liều dùng có nhiều cách, có thể là 4mg/6h, 10mg/6h, 20mg/12h. Với liều dùng trên đã chứng minh được giảm kết cục xấu và giảm tỉ lệ viêm màng não mủ do phế cầu và s.sui. Thời gian dùng có thể là 2 ngày hoặc 4 ngày hoặc dùng đến khi kết quả cấy xác định tác nhân là nhóm liên cầu hoặc không phải là nhóm liên cầu. Việc dùng dexamethasone là không tăng các biến chứng như xuất huyết tiêu hóa nặng, và có ảnh hưởng nhưng không lớn với nồng độ kháng sinh trong , cụ thể là vancomycin.

 

Giới thiệu Diễn đàn Bác sĩ trẻ Việt Nam

Avatar
Y khoa không phải là một nghệ thuật, Y khoa là một khoa học thật sự, một khoa học vô cùng phức tạp đòi hỏi người hành nghề y phải khéo léo vận dụng kiến thức để không bỏ qua cơ hội cứu chữa người bệnh. Nếu mỗi người y khoa Việt Nam góp lên một tiếng nói, liên kết lại, chúng ta có thể thay đổi căn bản giáo dục Y khoa nước nhà. Hãy tham gia với chúng tôi tại: https://www.facebook.com/groups/diendanbacsitrevietnam

Like page Y lâm sàng để cập nhật những thông tin và bài viết mới nhất!

Check Also

[Cơ chế triệu chứng số 15] Nghiệm pháp Finkelstein

1.MÔ TẢ Nghiệm pháp Finkelstein được thực hiện như sau: bệnh nhân nắm bàn tay …

[MindmapsTina] Giải phẫu Xương Đầu Mặt Cổ

Xin chào các bạn, mình là Tina. Mindmaps là dự án mình tạo ra nhằm …