[BỆNH TRUYỀN NHIỄM] Nhiễm trùng lây truyền qua đường tình dục (STIs)

Advertisement

Nhiễm trùng lây truyền qua đường tình dục (STIs)

10 tháng 6 năm 2019

Sự kiện chính

  • Hơn 1 triệu ca nhiễm trùng lây truyền qua đường tình dục (STIs) được mắc phải mỗi ngày trên toàn thế giới.
  • Mỗi năm, ước tính có khoảng 357 triệu ca nhiễm mới với 1 trong 4 STI: chlamydia(bệnh lây qua đường tình dục), lậu, giang mai và trichomonas.
  • Hơn 500 triệu người được ước tính bị nhiễm trùng bộ phận sinh dục với virus herpes simplex (HSV).
  • Hơn 290 triệu phụ nữ bị nhiễm papillomavirus ở người (HPV) (1).
  • Phần lớn các STI không có triệu chứng hoặc chỉ có các triệu chứng nhẹ có thể không được công nhận là STI.
  • Các STI như HSV type 2 và giang mai có thể làm tăng nguy cơ mắc HIV.
  • 988 000 phụ nữ mang thai bị nhiễm giang mai vào năm 2016, dẫn đến hơn 200 000 thai chết lưu và tử vong sơ sinh.
  • Trong một số trường hợp, STI có thể gây hậu quả nghiêm trọng về sức khỏe sinh sản ngoài tác động tức thời của nhiễm trùng (ví dụ như vô sinh hoặc lây truyền từ mẹ sang con)
  • Kháng thuốc, đặc biệt là đối với bệnh lậu, là mối đe dọa chính trong việc giảm tác động của STI trên toàn thế giới.

Hơn 30 loại vi khuẩn, vi rút và ký sinh trùng khác nhau được biết là lây truyền qua quan hệ tình dục. Tám trong số các mầm bệnh này có liên quan đến tỷ lệ mắc bệnh lây truyền qua đường tình dục lớn nhất. Trong số 8 bệnh này, hiện có 4 bệnh có thể chữa được: giang mai, lậu, chlamydia và trichomonas. 4 trường hợp còn lại là nhiễm virus và không thể chữa được: viêm gan B, virut herpes simplex (HSV hoặc herpes), HIV và papillomavirus ở người (HPV). Các triệu chứng hoặc bệnh do nhiễm virus không thể chữa được có thể được giảm bớt hoặc sửa đổi thông qua điều trị.

Bệnh Giang Mai

STI lây lan chủ yếu qua quan hệ tình dục, bao gồm quan hệ tình dục qua đường âm đạo, hậu môn và miệng. Một số STI cũng có thể lây lan qua các phương tiện phi tình dục như qua máu hoặc các sản phẩm máu. Nhiều bệnh STI bao gồm chlamydia, lậu, chủ yếu là viêm gan B, HIV và giang mai cũng có thể truyền từ mẹ sang con trong khi mang thai và sinh nở.

Một người có thể mắc STI mà không có triệu chứng bệnh rõ ràng. Các triệu chứng phổ biến của STI bao gồm tiết dịch âm đạo, tiết niệu đạo hoặc nóng rát ở nam giới, loét sinh dục và đau bụng.

Phạm vi của vấn đề

STI có tác động sâu sắc đến sức khỏe sinh sản và tình dục trên toàn thế giới.

Hơn 1 triệu STI được mua mỗi ngày. Mỗi năm, ước tính có khoảng 357 triệu ca nhiễm mới với 1 trong 4 STI: chlamydia (131 triệu), lậu (78 triệu), giang mai (5,6 triệu) và trichomonas (143 triệu). Hơn 500 triệu người đang sống chung với nhiễm HSV sinh dục (herpes). Tại bất kỳ thời điểm nào, hơn 290 triệu phụ nữ bị nhiễm HPV, một trong những STI phổ biến nhất.

STI có thể có những hậu quả nghiêm trọng ngoài tác động tức thời của nhiễm trùng.

  • Các STI như herpes và giang mai có thể làm tăng nguy cơ mắc HIV từ ba lần trở lên.
  • Lây truyền STI từ mẹ sang con có thể dẫn đến thai chết lưu, tử vong sơ sinh, nhẹ cân và sinh non, nhiễm trùng huyết, viêm phổi, viêm kết mạc sơ sinh và dị tật bẩm sinh. Hơn 900 000 phụ nữ mang thai bị nhiễm giang mai dẫn đến khoảng 350 000 kết quả bất lợi bao gồm cả thai chết lưu vào năm 2012 (2).
  • Nhiễm HPV gây ra 528 000 trường hợp ung thư cổ tử cung và 266 000 ca tử vong do ung thư cổ tử cung mỗi năm.
  • Các STI như lậu và chlamydia là nguyên nhân chính gây ra bệnh viêm vùng chậu (PID) và vô sinh ở phụ nữ.

Phòng ngừa STI

Tư vấn và phương pháp tiếp cận hành vi

Tư vấn và can thiệp hành vi cung cấp phòng ngừa chính chống lại STI (bao gồm cả HIV), cũng như chống lại mang thai ngoài ý muốn. Bao gồm các:

  • Giáo dục giới tính toàn diện, STI và tư vấn trước và sau xét nghiệm HIV;
  • Tư vấn tình dục / giảm rủi ro an toàn hơn, khuyến mãi bao cao su;
  • Các can thiệp nhắm vào các nhóm dân số chính, như gái mại dâm, nam quan hệ tình dục đồng giới và những người tiêm chích ma túy
  • Giáo dục và tư vấn phù hợp với nhu cầu của thanh thiếu niên.

Ngoài ra, tư vấn có thể cải thiện khả năng của mọi người để nhận ra các triệu chứng của STI và tăng khả năng họ sẽ tìm kiếm sự chăm sóc hoặc khuyến khích bạn tình làm như vậy. Thật không may, thiếu nhận thức cộng đồng, thiếu đào tạo nhân viên y tế và sự kỳ thị lâu dài, phổ biến xung quanh STI vẫn là rào cản đối với việc sử dụng các biện pháp can thiệp này ngày càng hiệu quả hơn.

Phương pháp rào cản

Khi được sử dụng đúng cách và nhất quán, bao cao su cung cấp một trong những phương pháp bảo vệ chống lại STI hiệu quả nhất, bao gồm cả HIV. Bao cao su nữ có hiệu quả và an toàn, nhưng không được sử dụng rộng rãi bởi các chương trình quốc gia như bao cao su nam.

Chẩn đoán STI

Các xét nghiệm chẩn đoán chính xác cho STI được sử dụng rộng rãi ở các nước thu nhập cao. Chúng đặc biệt hữu ích trong chẩn đoán nhiễm trùng không triệu chứng. Tuy nhiên, ở các nước thu nhập thấp và trung bình, các xét nghiệm chẩn đoán phần lớn không có sẵn. Nếu thử nghiệm có sẵn, nó thường tốn kém và không thể tiếp cận về mặt địa lý; và bệnh nhân thường cần đợi một thời gian dài (hoặc cần quay lại) để nhận kết quả. Kết quả là, theo dõi có thể bị cản trở và chăm sóc hoặc điều trị có thể không đầy đủ.

Các xét nghiệm nhanh, rẻ tiền duy nhất hiện có đối với STI là đối với bệnh giang mai và HIV. Xét nghiệm giang mai đã được sử dụng trong một số cài đặt giới hạn tài nguyên. Bài kiểm tra là chính xác, có thể cung cấp kết quả trong 15 đến 20 phút và dễ dàng sử dụng với đào tạo tối thiểu. Các xét nghiệm giang mai nhanh chóng đã được chứng minh là làm tăng số lượng phụ nữ mang thai được thử nghiệm bệnh giang mai. Tuy nhiên, vẫn cần có những nỗ lực gia tăng ở hầu hết các nước thu nhập thấp và trung bình để đảm bảo rằng tất cả phụ nữ mang thai đều được xét nghiệm giang mai.

Một số xét nghiệm nhanh cho các STI khác đang được phát triển và có khả năng cải thiện chẩn đoán và điều trị STI, đặc biệt là ở các cơ sở hạn chế về nguồn lực.

Điều trị STI

Điều trị hiệu quả hiện đang có sẵn cho một số STI.

  • Ba STI của vi khuẩn (chlamydia, lậu và giang mai) và một STI ký sinh (trichomonas) thường có thể chữa được bằng các chế độ kháng sinh đơn liều hiệu quả hiện có.
  • Đối với herpes và HIV, các loại thuốc hiệu quả nhất hiện có là thuốc chống siêu vi có thể điều chỉnh tiến trình của bệnh, mặc dù chúng không thể chữa khỏi bệnh.
  • Đối với viêm gan B, các bộ điều biến hệ thống miễn dịch (interferon) và thuốc kháng vi-rút có thể giúp chống lại vi-rút và làm chậm tổn thương gan.

Sự đề kháng của STIs, đặc biệt là bệnh lậu lậu đối với kháng sinh đã tăng nhanh trong những năm gần đây và làm giảm các lựa chọn điều trị. Sự xuất hiện của việc giảm độ nhạy cảm của bệnh lậu đối với lựa chọn điều trị dòng cuối cùng của họ (cephalosporin uống và tiêm) cùng với kháng kháng sinh đã được chứng minh với penicillin, sulphonamide, tetracycline, quinolone và macrolide. Kháng kháng sinh đối với các STI khác, mặc dù ít phổ biến hơn, cũng tồn tại, làm cho việc phòng ngừa và điều trị kịp thời trở nên quan trọng.

Quản lý trường hợp STI

Các quốc gia thu nhập thấp và trung bình dựa vào việc xác định các dấu hiệu và triệu chứng phù hợp, dễ nhận biết để hướng dẫn điều trị mà không cần sử dụng các xét nghiệm trong phòng thí nghiệm. Điều này được gọi là quản lý syndromic. Phương pháp này, thường dựa vào các thuật toán lâm sàng, cho phép nhân viên y tế chẩn đoán nhiễm trùng cụ thể trên cơ sở các hội chứng quan sát được (ví dụ, tiết dịch âm đạo, tiết niệu đạo, loét sinh dục, đau bụng).

Quản lý Syndromic rất đơn giản, đảm bảo điều trị nhanh chóng, trong cùng ngày và tránh các xét nghiệm chẩn đoán đắt tiền hoặc không có sẵn. Tuy nhiên, phương pháp này bỏ lỡ các bệnh nhiễm trùng không chứng minh được bất kỳ hội chứng nào – phần lớn các STI trên toàn cầu.

Vắc xin và các can thiệp y sinh khác

Vắc-xin an toàn và hiệu quả cao có sẵn cho 2 STI: viêm gan B và HPV. Những vắc-xin này đã đại diện cho những tiến bộ lớn trong phòng ngừa STI. Vắc-xin chống viêm gan B được bao gồm trong các chương trình tiêm chủng cho trẻ sơ sinh ở 93% các quốc gia và đã ngăn ngừa được khoảng 1,3 triệu ca tử vong do bệnh gan mãn tính và ung thư.

Advertisement

Vắc-xin HPV có sẵn như là một phần của chương trình tiêm chủng thông thường ở 65 quốc gia, hầu hết trong số họ có thu nhập cao và trung bình. Tiêm vắc-xin HPV có thể ngăn ngừa cái chết của hơn 4 triệu phụ nữ trong thập kỷ tới ở các nước thu nhập thấp và trung bình, nơi hầu hết các trường hợp ung thư cổ tử cung xảy ra, nếu có thể đạt được tỷ lệ tiêm phòng 70%.

Nghiên cứu phát triển vắc-xin chống herpes và HIV là tiến bộ, với một số ứng cử viên vắc-xin trong phát triển lâm sàng sớm. Nghiên cứu vắc-xin cho chlamydia, lậu, giang mai và trichomonas đang trong giai đoạn phát triển sớm hơn.

Các can thiệp y sinh khác để ngăn ngừa một số STI bao gồm cắt bao quy đầu ở nam giới trưởng thành và thuốc diệt khuẩn.

  • Cắt bao quy đầu ở nam giới làm giảm nguy cơ nhiễm HIV mắc phải dị tính ở nam giới khoảng 60% và cung cấp một số biện pháp bảo vệ chống lại các STI khác, chẳng hạn như herpes và HPV.
  • Tenofovir gel, khi được sử dụng làm chất diệt vi khuẩn âm đạo, đã có kết quả hỗn hợp về khả năng ngăn ngừa nhiễm HIV, nhưng đã cho thấy một số hiệu quả chống lại HSV-2.

Những nỗ lực hiện tại để ngăn chặn sự lây lan của STI là không đủ

Thay đổi hành vi rất phức tạp.

Mặc dù có những nỗ lực đáng kể để xác định các can thiệp đơn giản có thể làm giảm hành vi tình dục rủi ro, thay đổi hành vi vẫn là một thách thức phức tạp. Nghiên cứu đã chứng minh sự cần thiết phải tập trung vào các quần thể được xác định cẩn thận, tham khảo ý kiến rộng rãi với các quần thể mục tiêu đã xác định và liên quan đến chúng trong thiết kế, thực hiện và đánh giá.

Dịch vụ y tế sàng lọc và điều trị STI vẫn còn yếu

Những người tìm kiếm sàng lọc và điều trị STI phải đối mặt với nhiều vấn đề. Chúng bao gồm các nguồn lực hạn chế, sự kỳ thị, chất lượng dịch vụ kém và ít hoặc không có sự theo dõi của các đối tác tình dục.

  • Ở nhiều quốc gia, dịch vụ STI được cung cấp riêng và không có sẵn trong chăm sóc sức khỏe ban đầu, kế hoạch hóa gia đình và các dịch vụ y tế thông thường khác.
  • Trong nhiều môi trường, các dịch vụ thường không thể cung cấp sàng lọc các bệnh nhiễm trùng không triệu chứng, thiếu nhân viên được đào tạo, năng lực phòng thí nghiệm và cung cấp đầy đủ các loại thuốc thích hợp.
  • Các nhóm dân số cận biên có tỷ lệ mắc STI cao nhất như gái mại dâm, nam quan hệ tình dục đồng giới, người tiêm chích ma túy, tù nhân, dân số di động và thanh thiếu niên thường không được tiếp cận với các dịch vụ y tế đầy đủ.

Phản ứng của WHO

WHO xây dựng các tiêu chuẩn và tiêu chuẩn toàn cầu về điều trị và phòng ngừa STI, củng cố các hệ thống giám sát và giám sát, bao gồm cả các hệ thống điều trị bệnh lậu kháng thuốc và dẫn đầu chương trình nghị sự nghiên cứu toàn cầu về STI.

Công việc của chúng tôi hiện được hướng dẫn bởi ” Chiến lược ngành y tế toàn cầu về các bệnh lây truyền qua đường tình dục, 2016 -2021 , được Hội đồng Y tế Thế giới thông qua năm 2016 và Chiến lược toàn cầu của Liên hợp quốc về Sức khỏe Phụ nữ, Trẻ em và Thanh thiếu niên 2015, nhấn mạnh sự cần thiết Một gói toàn diện, tích hợp các can thiệp thiết yếu, bao gồm thông tin và dịch vụ phòng chống HIV và các bệnh lây truyền qua đường tình dục khác. Hội nghị Y tế Thế giới lần thứ chín mươi đã thông qua 3 chiến lược của ngành y tế toàn cầu trong giai đoạn 2016-2021 về HIV, viêm gan virut và tình dục nhiễm trùng lây truyền (STIs).

 

 

  1. Rowley J, Vander Hoorn S, Korenromp E, Low N, Unemo M, Abu-Raddad LJ, et al.  Global and Regional Estimates of the Prevalence and Incidence of Four Curable Sexually Transmitted Infections in 2016.  In Press. WHO Bulletin.  March 2019.  https://www.who.int/bulletin/online_first/BLT.18.228486.pdf
  2. Report on global sexually transmitted infection surveillance, 2018. Geneva: World Health Organization; 2018. Licence: CC BY-NC-SA 3.0 IGO. https://www.who.int/reproductivehealth/publications/stis-surveillance-2018/en/
  3. Global burden of maternal and congenital syphilis and associated adverse birth outcomes—Estimates for 2016 and progress since 2012Korenromp EL, Rowley J, Alonso M, Mello MB, Wijesooriya NS, et al. (2019) Global burden of maternal and congenital syphilis and associated adverse birth outcomes—Estimates for 2016 and progress since 2012. PLOS ONE 14(2): e0211720. https://doi.org/10.1371/journal.pone.0211720
  4. Worldwide prevalence and genotype distribution of cervical human papillomavirus DNA in women with normal cytology: a meta-analysis.de Sanjosé S, Diaz M, Castellsagué X, Clifford G, Bruni L, Muñoz N, et al. Lancet Infect Dis. 2007 Jul;7(7):453-9. https://www.thelancet.com/journals/laninf/article/PIIS1473-3099(07)70158-5/fulltext
  5. Wi, T., Lahra, M., Ndowa, F., Bala, M., Dillon, J., Ramon-Pardo, P, et.al. Kháng kháng sinh ở Neisseria gonorrhoeae: Giám sát toàn cầu và kêu gọi hành động hợp tác quốc tế. Plos Med, 2017; 14 (7), e1002344 https://journals.plos.org/plosmedicine/article?id=10.1371/journal.pmed.1002344

Theo WHO

Admin: Tina

———————————————————————–
“Y LÂM SÀNG là dự án mới, hàng ngày mang đến những case lâm sàng hay. Hy vọng mang lại những thông tin và kiến thức bổ ích cho các bạn sinh viên Y Khoa”.

Xem cases lâm sàng hay tại địa chỉ: https://ykhoa.org/category/chuyen-de/ca-lam-sang/

Tải ebook Y khoa miễn phí tại: https://ykhoa.org/category/ebook/

 

Advertisement
Print Friendly, PDF & Email

Giới thiệu Tina

Tên thật: Đinh Thị Thúy Quỳnh Sinh viên Y Khoa Trường Đại Học Duy Tân

Check Also

[Cập nhật] Chữa trị sốc phản vệ

Advertisement Cách đây vài năm, khi còn là Fellow về cơ xương khớp và tự …