[Covid-19] Virus-Sars-CoV2: Chủng mới, biến thể và những điểm mới

gần như chính thức đón nhận làn sóng mới khi liên tiếp ĐN, QN, TP. HCM và Hà Nội đã ‘dính’ , mà còn là chủng (biến thể) mới. Sau 99 ngày giờ chúng ta cùng xem ‘bạn’ này đã có những thay đổi, rắc rối gì, và cách giải quyết như thế nào.
👉1. Nhiều chủng mới làm mất hiệu lực kháng thể trung hoà
Về bản chất SARS-CoV-2 là 1 mRNA , sau khi vào cơ thể người chúng sẽ sử dụng 1 vài men (protein/enzymes) của người để tự sao chép, lên và vì không có hệ thống sữa chữa như người nên chúng rất dễ bị đột biến để tạo nên chủng mới, và đây cũng là đặc điểm đấu tranh sinh tồn chung của , vì nếu chỉ có 1 chủng/biến thể, hệ miễn dịch sẽ nhanh chóng ‘học’ được và tạo ra kháng thể tấn công và tiêu diệt biến thể đấy nhanh chóng. Từ lúc bắt đầu dịch đã có hơn 16 triệu ca nhiễm, tức đã trãi qua quá trình sao chép hàng tỉ tỉ lần, thế nên sẽ có rất nhiều chủng mới được tạo ra, tuy bản chất chúng cũng là SARS-CoV-2, chỉ có 1 vài khác biệt có thể làm tăng tính lây lan, khả năng lên … (1)
Theo một công bố vào tháng 5/2020 của WHO, có khoảng 5800 biến thể của SARS-CoV-2, với gần 99 chủng của loại này đã được xác định trên . Chủng đang hoành hành ở Âu Mỹ là D614G. Chủng này đáng quan tâm nhất vì đây là chủng có thay đổi một amino acid (từ Aspartate D thành Glycine G 614) tại PROTEIN GAI NHỌN (Spike protein), là chìa khoá để bám và tế bào người và xâm nhập. Việc giãi trình tự RNA và protein không mất thời gian và không phải thử thách với công nghệ tại VN hiện nay, nhưng cầu trúc protein bậc 3 có khi hơi khó; nhưng nhiều khả năng chủng mới ở VN là 1 chủng hoàn toàn khác so với D614G; vì đơn giản là D614G thì đâu còn gì ‘mới’ nữa, tuy nhiên theo Hội truyền nhiễm VN, chủng mới này có khả năng lây lan mạnh nhưng độc lực không tăng (2).
Những ảnh hưởng mà chủng mới gây ra là gì?
🤜• Đột biến của có thể làm kháng thể bị bất hoạt
Trong 1 thực nghiệm được xuất bản (preprint) gần đây cho thấy: các protein gai có đột biến thì cho phép tránh được sự nhận diện bởi các kháng thể tự nhiên, điều này làm điều trị bằng cách dùng kháng thể sẵn có từ người vừa lành bệnh trở nên yếu hơn. Tuy nhiên
khi kết hợp nhiều loại kháng thể tự nhiên, mỗi loại nhận ra một phần khác nhau của protein gai, có thể trung hoà với đột biến (2).
Và các dạng đột biến thế này cũng không ảnh hưởng đến khả năng tạo và ứng dụng của có thể bị ảnh hưởng nhất bới thay đổi thứ 2 sau đây.
👉 2. Fading antibodies (kháng thể diệt biến mất nhanh chóng)
Một vấn đề khác được chỉ ra trong một số trên tạp chí Nature và NEJM là sự giảm nhanh của nồng độ kháng thể trong huyết thanh ở các nhiễm SAR-CoV-2 (3). Trong đó, nồng độ kháng thể của các nhiễm SAR-CoV-2 (chủ yếu là ở mức độ nhẹ) được theo dõi trong khoảng 90 ngày. Kết quả cho thấy, nồng độ kháng thể ở các nặng cao hơn, tuy nhiên, ở đa số các hợp, nồng độ kháng thể bắt đầu giảm sau khi xuất hiện triệu chứng khoảng 1 tháng, đôi khi xuống dưới mức có thể phát hiện được. Điều này đặt ra một số nghi vấn trong việc áp dụng huyết thanh diện rộng, đánh giá khả năng tái nhiễm và tính hiệu quả lâu dài của .
Vậy liệu rằng có thể giúp chúng ta chống lại SAR-CoV-2?
🤜 Câu trả lời là: có ảnh hưởng nhưng không đáng lo.
Kháng thể chỉ là một phần của hệ miễn dịch. Đối với xâm nhập tế bào thì đề kháng từ tế bào T đóng trò quan trọng. Sự giảm nồng độ kháng thể có thể cho thấy sự giảm khả năng miễn dịch của chuyên tạo kháng thể sau 1 vài tuần, nhưng không có nghĩa rằng điều tương tự sẽ xảy ra với tế bào T hoặc trí nhớ (bản chất vốn ẩn nấp để chờ lần thâm nhập sau). 1 trên tạp chí Nature chỉ ra rằng trong 23 đã khỏi SARS-CoV-1 (SARS) vẫn tồn tại các tế bào T phản ứng với sau 15 năm kể từ khi xảy ra dịch SARS (4). Hơn nữa, ở một số nhiễm SAR-CoV-2 dù không phát hiện được kháng thể nhưng vẫn duy trì khả năng miễn dịch của tế bào T hay nhiều hợp thiếu hụt vẫn hồi phục hoàn toàn sau khi mắc SARS-CoV 2.
Advertisement
Ngoài ra bản chất là giúp cơ thể tạo ra đáp ứng miễn dịch và kháng thể nhanh, mạnh và đặc hiệu hơn, đặc biệt là sau nhiều lần . Dù virus có 1 vài đột biến chúng cũng không ảnh hưởng vì có 1 vài trình tự rất quan trọng mà virus không thể biến đổi hoàn toàn được, và sẽ được thiết kế để tấn công vào các trình tự (epitopes) này của virus.
2 mới nhất được xuất bản trên NEJM vào 28 và 29/07 cho thấy mRNA-1273 có khả năng tăng cường đáp ứng miễn dịch mạnh khi tiêm vào người tình nguyện (pha I) và khỉ macaque, loại bỏ virus khỏi tất cả mẫu họng và cuống phổi, đáp ứng mạnh hơn sau lần tiêm thứ 2 và kéo dài gần 60 ngày! (5)(10).
👉 3. Ca bệnh nặng với đặc điểm miễn dịch đặc trưng
Benjamin Terrier và cộng sự đã tiến hành phân tích mẫu máu trên 50 ca nhiễm SARS-CoV-2 với mức độ nặng khác nhau cho thấy trên những hợp nặng số lượng interferon loại I giảm và tăng phản ứng viêm hơn so với những người có triệu chứng trung bình và nhẹ. cũng chỉ ra nồng độ interferon giảm như một dấu hiệu trước khi cần nhập khoa ICU. Do đó, giảm nồng độ interferon trong máu có thể được xem là một dấu hiệu đặc trưng cho ca bệnh mức độ nặng và điều trị chống viêm và tăng nồng độ interferon có thể hỗ trợ [6].
🤜 Ca bệnh nặng có thể sản xuất ra các kháng thể mạnh
Các nhà tại Columbia University, NY đã phân lập 61 kháng thể trung hòa, đơn dòng từ 5 nặng. Trong đó, 19 kháng thể cho thấy đạt hiệu quả cao trong việc ngăn ngừa nhiễm SAR-CoV-2 xâm nhập vào tế bào. sử dụng kháng thể ở liều thấp đã có thể bảo vệ chuột đồng vàng Syria khỏi nhiễm SARS-CoV-2. Đồng thời, 19 kháng thể này gắn lên một loạt vị trí trên protein gai nhọn của virus corona, có thể giảm khả năng đột biến của virus (vi rút) [7], 1 lần nữa khẳng định chiến thuật dùng nhiều kháng thể tấn công nhiều vị trí của virus đem lại hiệu quả.
👉 4. Chó, mèo vật nuôi cũng nhiễm
1 tại vùng phía nam Italia (bị ảnh hưởng nghiêm trọng với ) phát hiện kháng thể chống SARS-CoV-2 trong máu của 3% chó và 4% mèo. Cho thấy vật nuôi cũng bị nhiễm. Tuy nhiên theo CDC, hiện chưa có bằng chứng nào cho thấy vật nuôi có trò trong việc lây truyền (8, 9).
🤜🤜🤜 Để ngăn ngừa lây nhiễm chúng ta có lẽ nên quan tâm nhiều hơn tới việc thắt chặt cách ly, khai báo tế và ngăn ngừa ‘nhập người’ lậu.

Nguồn:

Nguyễn Thanh Lương
Hoàng Thục Oanh
Trần Linh Giang
Đỗ Khánh Linh
TS.DS. Phạm Đức Hùng
Advertisement

Giới thiệu Thủy Tiên

Avatar
Họ và tên: Hà Thuỷ Tiên Ngày sinh: 05/12/2000 Trường: sinh viên đại học tây nguyên Biệt danh khác: Azura

Like page Y lâm sàng để cập nhật những thông tin và bài viết mới nhất!

Check Also

[COVID-19] CDC mở rộng định nghĩa về “tiếp xúc gần” của việc phơi nhiễm Covid-19

Trung tâm Kiểm soát và Phòng ngừa Dịch bệnh (CDC) đã cập nhật các khuyến …